جامع الشتات في أجوبة السؤالات - القمّي، الميرزا أبو القاسم - الصفحة ١٥ - كتاب الوقف من المجلد الاول

و جويا و غيره را در آنها مدخليتى نمىباشد.

در اين وقت شخصى وقفنامۀ طويلى، عريضى، مذهبى، منقّحى، ممهور به اسماء بسيار، كه تاريخ آن سيصد و سى سال مىشود، و هيچ كس در اين عصر نه شهود را مىشناسد و نه خط و نه مهر ايشان را مىداند ابراز نموده كه چهارده شبانه روز از جملۀ شانزده شبانه روز قنات مزرعۀ دولت باد با قنوات بسيار و حمام و دكاكين و غيره، وقف بر مسجدى است و متولى وقف اولاد واقف، و موقوفات مرقومه هيچ يك در تصرف اولاد واقف نيست به سواى حمام آن، و تتمه در تصرف غير است.

آيا در صورت مسطوره- با وجود آن كه احدى آن شهود را و خط و مهر ايشان را نمىشناسد و شياعى هم نيست در باب اين كه قنات مرقومه وقف خاص است، و معلوم نيست كه قنات مرقومه را «قنات مزرعۀ دولتآباد» گويند، يا اين كه اين اسم هم منحصر در اين قنات باشد، و شرايط وقف از اقباض و صيغه و غيره نيز معلوم نيست- بفرماييد كه وارث واقف را تسلّطى در خصوص قنات مرقوم خواهد بود يا نه؟-؟. و اثبات مطلب وى موقوف است بر چند امر؟. و بر فرض محال كه مطالب مرقومه را نزد مجتهد عادل اثبات كند بفرماييد كه تسلط دارد كه آب را از مجراى خود بگرداند و از خارج ببرد يا اختيار بعضى از آنها نموده سد باقى نمايد يا نه؟-؟.

و چنانچه شخصى آبى را مالك باشد كه در قديم الايام از نهرى خاص يا انهار مشخصه جارى شود و صاحبان نهر از آن منتفع مىشوند از بابت شرب و غسل و وضو و غيره، در اين وقت اجراء آن از انهار قديمه موجب عدم انتفاع مالك شود به آب مرقوم به سبب كم شدن آب و نرسيدن به آخر، در اين صورت تسلط بر شق نهر مرقوم دارد يا نه؟-؟.

و آيا اجراى آب قنات مرقوم به نهج مذكور در خانه و مساجد و حمامات در اعصار بى شمار بدون نكير، مقتضى شياع وقفيت عامۀ قنات مرقوم هست يا نه؟-؟. و به هر صورت حكم به صحت و بطلان وضو و غسل و حليت شرب آن آب و حصول ملكيت به جهت موقوف عليهم بر فرض عصيان در تصرف و عدم آن [١] با وجود افراط

[١]: در نسخه: .. و بر فرض عصيان در تصرف و عدم آن ..