و هذا كله مع تقدم الوصية على الاجارة. و اما مع تقديم الاجارة فلا يصح الوصية بما ينافيها، الّا مع اجازة المستأجر، بناء على صحة الفضولي فيها (كما هو الاظهر). و هذا كله مع تعيين مدّة الاجارة بالشهور و الايّام. و امّا تفسير «السنوات» برفع ثلثين محصولا: فهو باطل للجهالة، كقدوم الحاج و رواح القافلة. لاختلاف رفع المحصول به سبب حرارة الهوى و برودتها، و حصول الموانع من الحصاد و الجذاذ و غير ذلك. فهو تفسير مجهول بمجهول، و بجهالته يبطل العقد.

١٥٥: سؤال:

شخصى ديگر در كربلا فوت شده، و وارثى چند در وطن داشته، شخص مزبور در سه يوم قبل از فوت وصيتى كرده و به جهت هر يك از وراث خود مالى مشخص و معينى [را] وصيت كرده. و يكى از اولاد آن شخص متوفى، پانزده ساعت قبل از او فوت شد. آيا آن مالى را كه به جهت آن پسر متوفى وصيت كرده بود به آن پسر متوفى مىرسد كه به وارث آن پسر متوفى بدهند؟ يا آن كه چون پانزده ساعت قبل [از پدر] فوت شده به آن چيزى از وصيت نمىرسد و مال ساير ورثه است؟ و هم چنين آيا از براى اين پسر متوفى شده، حصه از مال پدر متوفى مىباشد يا نه؟

جواب:

هر گاه موصى وصيتى كرده از براى احد وراث، و قرينه نباشد بر اين كه مقصود همان فرزند باشد نه اولاد او، و آن وارث قبل از موصى بميرد، و موصى هم از وصيت خود رجوع [ن] كرده بود، آن موصى به، منتقل مىشود به وارث آن موصى له هر گاه وارث خاصى دارد. چنانكه حق قبول هم منتقل به او مىشود، على الاشهر الاظهر. و اما سؤال از ميراث بردن آن ولد متوفى از آن اموال، پس آن وجهى ندارد و ميراث بردن مشروط است به حيات وارث بعد از موت مورث. و اللّٰه العالم.

١٥٦: سؤال:

ضعيفه [اى] مثلا خود را مستطيعه دانسته تدارك سفر مكه را مهيا كرده و به سفر مكه مشرف شد. و در آن وقت وصيتنامه نوشت به اين مضمون كه حاكم شرع را وصى نموده و برادر و شوهر خود را ناظر قرار داده. و وصيت كرده به اين كه «سيصد تومان از مال من به فقراى عوام و سادات بالسوية بايد برسد. و اگر به مكه نرسيدم حجّه از براى من گرفته شود. و تتمه را، ثلث آن را سى سال صوم و صلات از براى من بگيرند، و نعش مرا به نجف ببرند، و تتمۀ ثلث را به فقرا برسانند، و باقى مال وارث است».