در نكاح متعه اتصال به زمان اجراى صيغه، شرط است يا نه؟ و در صورت عدم اشتراط زن مىتواند در بين آن متعۀ ديگرى شود يا نه؟ و هبۀ جزء اول مدت به شرط بقاى جزء آخر آن بر حالت خود، صورت دارد يا نه؟

جواب:

اظهر و اقوى اشتراط اتصال مدت است به زمان عقد. و اطلاق عقد منصرف به اتصال مىشود. و در صورت تصريح به انفصال، اظهر بطلان عقد است. و تحقيق اين مطلب را در كتاب مناهج الاحكام كردهام. و هبۀ جزء اول به شرط بقاى جزء آخر جايز نيست. و ظاهر اين است كه اصل هبۀ مدت به اين شرط، باطل باشد. پس نكاح بر حال خود باقى خواهد بود در تمام مدت.

٣٤٩: سؤال:

شخصى دو زوجه دارد. و هر يك را كه از روز اول به خانه آورده قرار داد جا و مكان جدائى داده. و حال زوج به زوجه آخرى مىگويد «آن روز كه بناى جا و مكان جدائى گذاشتم آن روز قوۀ گذرانيدن دو خانۀ جدا را داشتم و حال زوجهها بايد در يك جا و يك مكان با يكديگر سازش نمايند». و زوجه مىگويد كه «من از آن زوجه تشويش و بيم جان دارم و با او سازش نمىتوانم بكنم به هر جا كه به گويى بيايم و بروم و مطيعه و فرمانبردارم و در پيش آن زن نمىآيم». و حال به اين علت مدت پنج سال است كه زوج نفقه و كسوه به زوجه نمىدهد و مىگويد تو ناشزهاى. آيا در صورت بيم جان كه يقين دارد كه آن زن قصد هلاكت را دارد، مىتواند پهلوى آن زن بنشيند؟ آيا موافق قانون شريعت نبوى (ص) چه صورت دارد؟ كيفيت را مرقوم فرمايند.

جواب:

سكنايى كه بر زوج واجب است از براى زوجه، بايد در خور زىّ و حال و تعارف زوجه باشد. و زوجه را مىرسد كه مطالبۀ سكناى على حده كند كه به غير زوج كسى در نزد او نيايد. خواه خبوى او باشد خواه اقارب زوج و خواه غير آنها. و زوج نمىتواند او را الزام كند كه با خبوى خود در يك خانه به سر ببرد. خصوصا با بيم هلاك.

و به هر حال يا حصار جدائى بايد باشد هر گاه زوجه اهل اين معنى باشد، يا يك حجرۀ معينه در حصارى كه مرافق على حده داشته باشد، يعنى راه آمد و شد و آب و خلاء و غيره هر گاه به همين قدر كفايت شود. و اقل مراتب اين كه حجرۀ على حده داشته باشد.

و بهانۀ زوج كه «من طاقت اخراجات على حده ندارم چون در سر يك سفره نان خوردن خرج آن كمتر است ممكن است، اما دو جا كردن مقدور من نيست» هر گاه اين عذر واقعى است منتهاى آن اين است كه با وجود عجز زوج از جدا كردن، اين زوجه