اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٦٦ - راه شناخت

پاسخِ بسيار فشرده در دو شيوه نهفته است:

اوّل- عمل صالح.

دوم- انديشه در آيات الهى.

عمل صالح يعنى حركت بر اساس شيوه‌اى كه خداوند براى ما ترسيم كرده است، بى هيچ بدعت و گمراهى كه گاهى تنها ظاهر آن صالح مى‌نمايد همچون صوفيه كه به اعمالى عبادى پردازند كه خداوند دستورى براى آنها نازل نفرموده است، تا جايى كه يكى از ايشان مى‌گويد ده سال كامل در محراب خود نشسته و بدون بر پا كردن نماز و انجام ديگر فرايض دينى، تنها كلمه (اللَّه) را تكرار مى‌كرده است، گويى او با اين عمل مى‌خواهد بگويد در تعاليم قرآنى چيزى نيافته است كه بتواند او را از عذاب آتش برهاند! يا آن كه بر درختى در نزديكى خانه‌اش بالا مى‌رود و خود را واژگونه از آن آويزان مى‌كند و در آن حال قرآن مى‌خوانَد تا جايى كه مى‌گويند دو چشمش از شدّت درد به خونريزى مى‌افتد.

آنچه از تعاليم دينى نقل شده اين است كه: «دين خدا با عقل، قياس نمى‌شود» و هيچ يك از مردم حق تشريع ندارد و اين تنها حق خداوند يكتايى است كه به نياز مردمان آگاه است و هر كه ادّعايى جز اين كند در واقع، كاستى و كمبود را به قرآن نسبت داده است؛ قرآنى كه به گفته امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام همه چيز حتى ديه خراش در آن موجود است.

پرهيزگارى و سختكوشى در انجام اعمال صالحى كه در قرآن كريم و روايات امامان معصوم آمده است همان است كه شناخت خدا را براى ما فراهم مى‌آورَد و همان است كه ما را از كسانى قرار مى‌دهد كه خداوند ايمان را براى آنها محبوب مى‌گردانَد و آن را در دل ايشان مى‌آرايد.

امّا تفكر در نشانه‌ها و آيات خداوند عزّوجلّ بدون ترديد، همان است كه ما را ايمان به خدا و پيمودن راه توحيد او مى‌رساند.

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شبانه بر مى‌خاست تا نماز گزارد، سپس اندكى مى‌خوابيد