اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٣١ - ٤- در چند روز

را هر بركت ساخت و به مدّت چهار روز رزق همه را معين كرد، يكسان براى همه سائلان. سپس به آسمان پرداخت و آن دودى بود: پس به آسمان و زمين گفت: خواه يا ناخواه بياييد. گفتند: فرمانبردار آمديم. آنگاه هفت آسمان را در دو روز پديد آورد و در هر آسمانى كارش را به آن وحى كرد و آسمان فرودين را به چراغهايى بياراستيم و محفوظش داشتيم. اين است تدبير آن پيروزمند دانا.»

وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذَابِ وَ لَن يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَ إِنَّ يَوْماً عِندَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ‌ [١].

«از تو به شتاب عذاب مى‌طلبند و خدا هرگز وعده خود را خلاف نمى‌كند، و يك روز از روزهاى پروردگار تو برابر با هزار سال است از آن سال كه مى‌شمريد.»

از آيات قرآن كريم استفاده مى‌شود كه مفهوم «يوم» قدر مشخصّى از زمان است خواه همچون روزهاى ما كه با طلوع و غروب خورشيد مشخص باشد و يا با رويدادى معيّن، مشخصّ شود، مثلًا هنگامى كه بعضى گفتند:

... لَاطَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ... [٢].

«... ما امروز توان جالوت و سپاهيان او را نداريم...»

يا با حكمت ديگرى مشخص شده و همچون برپاداشتن داد و عدل:

مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‌ [٣].

«مالك روز رستاخيز.»

و بدين ترتيب آفرينش، زمان مشخصى دارد. خداوند سبحان در آيه شريفه‌اى مى‌فرمايد:

أَوَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنفُسِهِم مَا خَلَقَ اللَّهُ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمّىً وَإِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ لَكَافِرُونَ‌ [٤].