الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٦ - امورى كه موجب جواز نكره آوردن مبتدا مىباشند

قرار گرفت كافيست اگر چه « واو » در ابتداء جمله نيامده باشد چه آنكه در بيت مذكور در ابتداء جمله حاليّه يعنى « مدية بيدى» واو حاليّه ذكر نشده است.

و نظير همين موضوع است كلام ابن عصفور در شرح جمل كه گفته:

« انّ » وقتى بعد از واو حاليّه قرار گرفته همزه‌اش مكسور مى‌گردد.

يعنى در اينجا نيز بايد بگوئيم:

وقوع « انّ » بعد از « واو » حاليّه لازم نيست بلكه اگر در ابتداء جمله حاليّه آمده همزه‌اش را بايد مكسور ساخت اعمّ از آنكه در ابتداء جمله مزبور « واو » آمده يا نيامده باشد.

بنابراين در مورد بحث مى‌گوئيم:

همانطوريكه اشاره شد، ضابطه و قاعده كلّى اينست كه نكره در اوّل جمله حاليّه قرار گيرد و همين امر مسوّغ و مجوّز ابتداء بآن مى‌باشد چنانچه ضابطه مكسور خواندن « انّ » آنستكه در اوّل جمله حاليّه ذكر شده باشد اعمّ از آنكه در آغازش واو آمه يا نيامده باشد بدليل فرموده حقتعالى:

و ما ارسلنا قبلك من المرسلين الّا انّهم ليأكلون الطّعام.

نفرستاديم پيش از تو رسولى از مرسلين را مگر آنكه آنان نيز مانند تو غذا مى‌خوردند.

شاهد در «انّهمليأكلون الطّعام» است كه چون « ان » در ابتداء جمله حاليّه واقع شده بايد با كسر همزه قرائت شود بدون اينكه در آغاز آن واو حاليّه آمده باشد.

تبصره و تذكّر

لازم است بعنوان تبصره و تذكّر به دو نكته اشاره كنيم:

الف: در بيتى كه گذشت برخى كلمه « مديه » را بنصب قرائت كرده‌اند و بعضى برفع در صورتيكه مرفوع باشد مورد شاهد بوده و در فرضى كه با نصب قرائت گردد از محلّ استشهاد خارج مى‌شود زيرا در اينقرائت بايد آنرا