پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٤ - عوامل قتل عثمان

مشكل آفرين بود، لذا من هيچ يك از اين دو (امر به قتل و نهى از آن) را از نظر قانون خداوند، مطابق وظيفه نمى‌ديدم.

ضمنا امام عليه السّلام با اين گفتار مى‌خواست در اختلاف شديدى كه ميان دو گروه از ياران و لشكرش، و به طور كلى دو گروه از مردم بر سر قتل عثمان وجود داشت- كه گروهى او را مستحقّ مجازات و گروهى ريختن خونش را گناه مى‌دانستند- موضعى اتّخاذ كند كه سبب دامن زدن به اختلافات نشود.

سپس امام عليه السّلام براى توضيح بيشتر مى‌افزايد: «جز اين كه كسى او را يارى كرده نمى‌تواند بگويد: «از كسانى كه دست از ياريش برداشتند، بهترم، غير أنّ من نصره، لا يستطيع أن يقول: «خذله من أنا خير منه».

و كسى كه دست از ياريش برداشت، نمى‌تواند بگويد: «كسى كه او را يارى كرد، از من بهتر بوده است، و من خذله، لا يستطيع أن يقول: «نصره من هو خير منّي».

اين دو سخن در واقع ناظر به يك مطلب است و آن اين كه همه متّفق بودند كه حاميان عثمان در آن شرايط به يقين افراد بدى بودند، در حالى كه كسانى كه دست از ياريش برداشتند بزرگان صحابه اعم از مهاجران و انصار را تشكيل مى‌دادند.

توضيح اين كه: قرائن مسلّم تاريخى نشان مى‌دهد كه به هنگام هجوم به خانه عثمان، صحابه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و مهاجران و انصار، تقريبا به طور عموم، دست از حمايتش برداشتند و بى‌شك اگر آنها هواخواه عثمان بودند، كسى جرأت نمى‌كرد كه در مدينه، چنان صحنه‌اى را ايجاد كند و اين به خاطر آن بود كه همگى از كارهاى او ناخشنود بودند.

در آن زمان حاميان عثمان عمدتا كسانى بودند كه در جامعه اسلامى منفور شمرده مى‌شدند و حمايت‌شان از عثمان به خاطر منافع نامشروعى بود كه داشتند. به همين دليل اين مسأله كاملا روشن بود، حتّى حاميان عثمان كه گروهى سود پرست مانند مروان و امثال او بودند جرأت نمى‌كردند ادعا كنند كه از گروه عظيم مهاجران‌