پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٥ - ٤- پايان غم انگيز ماجرا

خطبه بيست و هشتم‌. [١]

خطبه در يك نگاه‌

اين خطبه يكى از معروفترين خطبه‌هاى امير مؤمنان على عليه السّلام است و به گفته شيخ مفيد در ارشاد، يكى از سخنانى است كه از آن حضرت به يادگار مانده و ارباب فهم و عقل و خرد، آن را حفظ كرده‌اند. و به گفته سيد رضى- چنان كه خواهد آمد- اگر سخنى پيدا شود كه انسان‌ها را با قوت و قدرت، به سوى زهد در دنيا و توجه به آخرت سوق دهد، اين سخن است.

در اين خطبه كوتاه- كه به گفته بعضى از محقّقان، به عنوان بخشى از خطبه ٢٥ محسوب مى‌شود- امام، به ده نكته مهم در باره توجه به آخرت و زهد در دنيا و عدم اعتماد بر مواهب مادّى و زرق و برق اين جهان و آمادگى هر چه بيشتر براى زندگى جاودان آخرت و هشدار نسبت به خطرات مهمّى كه سعادت انسان را تهديد مى‌كند اشاره مى‌فرمايد.

اين خطبه بحق از خطبه‌هاى تكان دهنده‌اى است كه انسان را به سوى زهد در دنيا و بى‌اعتنائى به زرق و برق و توجه به امر آخرت، سوق مى‌دهد و تعبيراتش، آن چنان صريح و دقيق است كه هر كس را كه كمترين شايستگى داشته باشد از خواب‌

[١] خطبه حاضر از خطب مشهور امير المؤمنين على عليه السّلام است كه بسيارى از بزرگان شيعه و اهل سنت، آن را در كتاب‌هاى خود آورده‌اند، از جمله ١- جاحظ در كتاب «البيان و التبيين»، (جلد ١، صفحه ١٧١)، ٢- باقلانى در كتاب «اعجاز القرآن» (صفحه ٢٢٢)، ٣- حسن بن على بن شعبه در «تحف العقول»، ٤- ابن عبد ربّه در «عقد الفريد»، (جلد ٢، صفحه ٣٦٥)، ٥- ابن قتيبه در «عيون الاخبار»، (جلد ٢، صفحه ٢٣٥)، ٦- مسعودى در «مروج الذهب»، (جلد ٣، صفحه ٤١٣).

مرحومه علامه مجلسى نيز در بحار الانوار، آن را از كتاب «مطالب السئول» محمد بن طلحه شافعى و كتاب «ارشاد مفيد» (با تفاوت‌هايى) نقل كرده است.