قرآن مجيد، وحدت كلمه مسلمانان را، يكى از معجزات پيامبر اسلام معرّفى كرده است‌ [١] و وحدت مسلمانان را كه در سايه ايمان، در عصر پيامبر، به وجود آمد، از نعم بزرگ الهى دانسته‌ [٢] و اختلاف و پراكندگى و نفاق را هم رديف عذاب‌هاى زمينى و آسمانى مى‌شمرد. [٣] حضرت، مسأله انضباط و تمركز رهبرى و مديريت را به عنوان عامل ديگرى ذكر مى‌كند كه آن نيز، مكمّل اصل اتحاد و همبستگى است. در عصر خود، انقلاب‌هايى را ديديم كه پيروز شدند و انقلاب‌هاى ديگرى به شكست انجاميدند. و دليل واقعى آن پيروزى، وحدت رهبرى، و دليل اين شكست، تعدّد و پراكندگى مراكز تصميم گيرى بود.

حضرت، مسأله امانت را، سومين عامل شمرده است. بى‌شك، هيچ قوم و ملّتى، روى سعادت و پيروزى را نخواهد ديد، مگر اين كه امكاناتش را به خوبى حفظ كند و از آنها حد اكثر استفاده را نمايد. و اين امر، ممكن نيست، مگر اين كه آحاد مردم، امانتدار باشند و در حفظ امكانات اجتماعى خود، بكوشند.

و بالأخره، حضرت، چهارمين عامل پيروزى را، اصلاح طلبى فرد فرد جامعه ذكر مى‌كند. به تعبيرى ديگر، تا مردم، مصالح جامعه را در نظر نگيرند و منافع شخصى خود را فداى آن نكنند و در اصلاح اجتماع خويش نكوشند، هرگز بر مشكلات پيروز نمى‌شوند و در چنگال دشمن، ضعيف و زبون و ناتوان خواهند بود. آنهايى كه فساد جامعه را به قيمت منافع خود مى‌خرند، هم جامعه را ويران مى‌كنند و هم خانه خود را.

[١] «هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ما أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ» (سوره انفال، آيات ٦٢- ٦٣).

[٢] «وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً» (سوره آل عمران، آيه ١٠٣).

[٣] «قُلْ هُوَ الْقادِرُ عَلى‌ أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذاباً مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعاً» (سوره انعام، آيه ٦٥).