به هر حال، اين اخبار دردناك، به امير المؤمنين عليه السّلام رسيد و شديدا ناراحت شد و در اين فراز از خطبه فرمود: «به من خبر رسيده كه بسر (بن أرطاة) بر يمن، تسلّط يافته است. به خدا سوگند! يقين دارم كه اين گروه (ستمگر و خونخوار) به زودى، بر همه شما مسلّط مى‌شوند و حكومت را از شما خواهند گرفت، (أنبئت بسرا قد اطّلع‌ [١] اليمن و إنّي- و اللّه! لأظنّ أنّ هؤلاء القوم سيدالون‌ [٢] منكم)، سپس حضرت، به علل اين مطلب پرداخته و روى چهار موضوع بسيار مهم كه هميشه عامل پيروزى است، انگشت مى‌گذارد.

نخست اين كه مى‌فرمايد: «آنها، در امر باطل خود، متّحدند و شما، در امر حقّتان، پراكنده‌ايد، (باجتماعهم على باطلهم، و تفرّقكم عن حقّكم).

اتّحاد، همه جا، مايه پيروزى است به خصوص اگر طرفداران حق، متّحد باشند، امّا چه دردناك است كه طرفداران حق، پراكنده باشند و حاميان باطل، متّحد! با اين كه باطل، سرچشمه پراكندگى، و حق، كانون وحدت و اتّحاد است.

آرى، براى پيروزى، در هر كار اجتماعى، قبل از هر چيز، اتفاق و وحدت لازم است و پراكندگى و اختلاف، سمّ مهلك و كشنده‌اى است.

ديگر اين كه «شما، از پيشواى خود، در امر حق، اطاعت نمى‌كنيد در حالى كه آنها، در امر باطل، مطيع فرمان پيشواى خويش‌اند، (و بمعصيتكم إمامكم في الحقّ، و طاعتهم إمامهم في الباطل).

آرى، انضباط و اطاعت حساب شده، همه جا، از شرايط اصلى پيروزى است.

هيچ سپاه و لشكرى و هيچ قوم و ملّتى، بدون انضباط و اطاعت از فرمانده خود، به جايى نمى‌رسد و به همين دليل، در مديريت امروز، براى مسأله انضباط، اهميّت‌

[١] «اطّلع» از ماده «طلع» و در اصل، به معناى «نگريستن از بالا» است و سپس به عنوان كنايه، در معناى غلبه يا پيروزى ناگهانى، به كار رفته است. و ماده «طلوع»، به معناى ظهور و بروز است.

[٢] «يدالون» (فعل مضارع مجهول از باب افعال) از مادّه «دوله» به معناى «انتقال از جايى به جاى ديگر» است. و مال و ثروت را، از اين جهت، دولت مى‌گويند كه در ميان مردم، دست به دست مى‌شود. و حكومت را نيز به همين دليل، دولت مى‌گويند كه هر چند روزى، در دست كسى است. بنا بر اين، جمله «يدالون منكم» مفهومش اين است كه حكومت، از شما گرفته مى‌شود، به خاطر ضعف و ناتوانى و پراكندگى و اختلافتان.