پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٣ - ٢- تحليلى از روحيه مردم كوفه و امام

است. در حديثى ديگر، از امام صادق عليه السّلام آمده است: «الكوفة روضة من رياض الجنّة، كوفه، باغى از باغهاى بهشت است». و در ذيل همين روايت آمده كه قبر نوح و ابراهيم و قبور سيصد و هفتاد پيامبر و ششصد وصى و قبر سيد الأوصياء، على عليه السّلام، در كوفه است.

در حديث ديگرى نيز از امام صادق عليه السّلام آمده است: «انّه ليس بلد من البلدان و مصر من الأمصار، اكثر محبّا لنا من أهل الكوفة، هيچ شهرى از شهرها، بيش از مردم كوفه، دوستدار ما اهل بيت نيستند». [١] ولى مى‌دانيم دوران‌هايى بر كوفه گذشت كه دشمنان اسلام و به خصوص دشمنان اهل بيت، بر آن چيره شدند و آن شهر، عملا، مبدّل به يكى از كانون‌هاى ضدّ اسلام و ضدّ اهل بيت شد.

٢- تحليلى از روحيه مردم كوفه و امام‌

مى‌دانيم يكى از مشكلات حكومت على عليه السّلام مردم عراق و اهل كوفه بودند كه حالت سركشى و تمرّد داشتند و بارها، على عليه السّلام در خطبه‌هاى نهج البلاغه، از اين امر، اظهار ناراحتى و شكايت مى‌كند، در حالى كه يكى از عوامل مهم پيروزى معاويه در كارهايش، مردم شام و روح فرمانبردارى آنان بود.

بعضى از مورّخان، اين موضوع را به صورت مثبت ارزيابى كرده و مى‌گويند كه علت عصيان اهل عراق و اطاعت اهل شام، اين بود كه اهل عراق، صاحب نظر و زيرك بودند و در عيوب امرا و رؤساى خود، تفحّص مى‌كردند و كارهاى آنها را به نقد مى‌كشيدند، بر خلاف اهل شام كه افرادى كودن و كم هوش، و در بررسى مسائل، جامد بودند و از جريان‌هاى پشت پرده، پرس و جو نمى‌كردند. [٢]

[١] سفينة البحار، ماده «كوفه».

[٢] ابن ابى الحديد، اين سخن را، از جاحظ نقل كرده است. (شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، جلد ١، صفحه ٣٤٣).