پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣ - شرح و تفسير

اعمال نيك خويش را به رخ ديگران كشيدن و براى جلب توجه اين و آن كار كردن، است. و سمعه، آن است كه عملى را به خاطر خدا انجام داده، ولى سعى مى‌كند كه آن را به گوش ديگران برساند و از اين طريق، جلب توجه آنها كند و اگر خودش، اين كار را نكند باز خوشحال مى‌شود كه ديگران بشنوند و از او تعريف و تمجيد كنند.

معروف ميان دانشمندان، اين است كه سمعه، موجب بطلان عمل نمى‌شود، ولى به هر حال، از نظر اخلاقى، باعث انحطاط روحى انسان، و چه بسا، باعث بر باد رفتن ثواب و پاداش عمل است.

امام عليه السّلام در اين عبارت، براى نفى ريا و سمعه و نهى از آن، به دليل لطيفى توسّل جسته، مى‌فرمايد كه خداوند، تنها، عملى را مى‌پسندد كه خالص باشد و فقط براى ذات پاك او، انجام گيرد و اگر غير خدا را در آن شريك كند، خداوند، او را به سراغ همان شريك مى‌فرستد تا پاداش عملش را از او گيرد و بديهى است او هم قادر بر پاداش نيست.

اين، مضمون حديث قدسى معروفى است كه از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل شده كه خداوند متعال مى‌فرمايد: (أنا خير شريك و من أشرك معي شريكا في عمله، فهو لشريكي دوني، لأنّي لا أقبل إلّا ما خلص لي) [١]، «من، بهترين شريكم، هر كس كه در عملش، ديگرى را با من شريك كند، آن عمل را، به شريكم وا مى‌گذارم، چرا كه من، جز عمل خالص نمى‌پذيرم.

در پايان اين بخش از خطبه، امام عليه السّلام مى‌فرمايد: «از خدا تقاضا مى‌كنيم كه درجات شهيدان و زندگى سعادت‌مندان و همنشينى پيامبران را، به ما عنايت فرمايد! (نسأل اللّه منازل الشّهداء و معايشة السّعداء و مرافقة الأنبياء).

در حقيقت، امام عليه السّلام اين سخن را به اين منظور بيان مى‌كند كه ارزش‌هاى اصيل الهى شناخته شود و ديگران نيز به او اقتدا كنند. آن ارزش‌ها، ارزش شهادت و ارزش‌

[١] منهاج البراعة، جلد ٣، صفحه ٣٢٤، همين مضمون از امام صادق عليه السّلام در بحار الانوار، جلد ٦٧، صفحه ٢٤٣ نقل شده است.