پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨ - نكته تسليم و رضا، همراه تلاش و كوشش

درست است كه اين كار از نظر شرعى جايز نيست، ولى هرگز، زنندگى قمار را در مقام تشبيه ندارد. امام عليه السّلام در واقع، مى‌فرمايد كه مؤمنان صاحب رضا و تسليم، شبيه كسى هستند كه در بخت آزمايى، در همان مرحله نخست، سهم معلّى را مى‌برد، برترين سود نصيب او مى‌شود و هيچ هزينه و خسارتى هم ندارد.

تعبير به «قداح» به معنى چوبه‌هاى تير، و تعبير به «أوّل فوزة» و نيز رسيدن به غنيمت بزرگ و نجات از خسران، همه، مناسب همين معنا است، زيرا، در قمار، معمولا چنان نيست كه در همان مرحله نخست، كسى برنده شود و بعد بازى را فورا قطع كند و به هيچ وجه ادامه ندهد، بلكه قمار، در جلسه‌اى طولانى و با برد و باخت‌هاى مختلف، انجام مى‌شود و سرانجامش از ابتداى كار، معلوم نيست.

ما انكار نمى‌كنيم كه ممكن است كلمه «ميسر» مفهوم وسيعى داشته باشد كه اين نوع بخت آزمايى‌ها را شامل شود، ولى بايد توجّه داشت كه قمار، به معناى واقعى كلمه، با اين نوع بخت آزمايى، بسيار متفاوت است، به خصوص اين كه در قرآن مجيد، از اين نوع بخت آزمايى، به «ازلام» ياد شده است و نه «ميسر» هر چند از همه، مذمّت به عمل آمده است. [١]

نكته تسليم و رضا، همراه تلاش و كوشش‌

درست است كه روح رضا و تسليم در برابر قسمت الهى، مخصوصا در زمينه منافع مادّى، به انسان آرامش مى‌بخشد و آدمى را از مسابقه‌هاى حرص آلود مال و ثروت و آلوده شدن به انواع محرّمات، باز مى‌دارد و جلوى كينه توزى و حسد را مى‌گيرد، ولى ممكن است گفته شود كه اعتقاد به چنين تقسيمى در مورد ارزاق و بهره‌هاى مادّى، روح تلاش و كوشش را در انسانها خاموش مى‌كند و هر كس، به بهانه اين كه «روزى‌ها»، پيشاپيش، تقسيم شده و قابل تغيير نيست از فعّاليّت‌هاى‌

[١] به آيه ٩٠ سوره مائده و تفسير آن، مراجعه شود: (تفسير نمونه، جلد ٥، صفحه ٦٨).