پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥ - تسليم و رضا در برابر خواست خدا
كينه و عداوت و يا يأس و سوء ظن به پروردگار شود)، (فإذا رأى أحدكم لأخيه غفيرة [١] فى أهل أو مال أو نفس، فلا تكوننّ له فتنة).
غفيرة، با توجه به اين كه از ماده «غفر» به معناى «پوشاندن» گرفته شده- و به همين دليل، به موهايى كه پشت سر يا گوش را مىپوشاند، «غفيرة» مىگويند و بر عفو الهى كه گناهان را مىپوشاند، غفران اطلاق مىشود- ممكن است بيانگر اين نكته باشد كه اموال و ثروتهاى جهان، معمولا غافل كننده است و حتّى عيوب خود انسان را از نظرش مىپوشاند، هر چند در اينجا، غفيرة را، معمولا به معناى مال زياد و فراوان گفتهاند.
ضمنا، بايد توجه داشت كه فتنه، در اين جا به معناى امتحان نيست، هر چند در بسيارى از موارد، به اين معنا آمده، بلكه منظور، چيزى است كه مايه فريب و فساد گردد و آن، واكنشها و صفات منفى است كه در بسيارى از افراد تهيدست، در مقابل صاحبان مال و ثروت پيدا مىشود، مانند كينهتوزى و حسد و عداوت و نفرت.
سپس امام عليه السّلام براى دلدارى افراد تهيدست صابر و شاكر، مطلب مستدلّى به اين صورت بيان فرموده است:
«زيرا، هرگاه مسلمان، به عمل زشتى كه از آشكار شدنش شرمنده مىشود و افراد پست، آن را وسيله هتك حرمت او قرار مىدهند، دست نيالايد، به مسابقه دهنده ماهرى مىماند كه منتظر است در همان دور نخست، پيروز شود و سود وافرى ببرد، بى آن كه زيانى ببيند، (فإنّ المرء المسلم ما لم يغش دناءة تظهر فيخشع لها إذا ذكرت و يغرى بها لئام النّاس، كان كالفالج [٢] الياسر [٣]
[١] «غفيرة» از ماده «غفر» به معناى «ستر و پوشش» است و به همين جهت، بر آمرزش و پوشاندن گناهان، غفران اطلاق مىگردد. و به مال فراوان نيز به خاطر اين كه بخش وسيعى از زندگى را زير پوشش خود قرار مىدهد و گاه عيوب را نيز مىپوشاند، «غفيره» مىگويند.
[٢] «فالج»، از ماده «فلج» است و به گفته مقائيس اللغة، دو معنا دارد: يكى «پيروزى و غلبه» است و ديگرى، «فاصله ميان دو چيز مساوى». در صحاح اللغة نيز به معنى «ظفر و پيروزى» تفسير شده و در اين خطبه نيز به همين معنا است.
[٣] ياسر، از ماده «يسر» به معناى «آسانى و سهولت» است و ميسره و يسار- به گفته راغب در مفردات- به معناى «غنا و ثروتمندى» است و از آنجا كه در قمار و بخت آزمايى، افراد، به آسانى پولهايى را به دست- مىآورند يا از دست مىدهند، «ميسر» به آن اطلاق شده است. واژه «ياسر» در خطبه مورد بحث، به معناى «برنده بخت آزمايى» است.