در آيات و روايات اسلامى، براى پيشگيرى از اين مفاسد، همگان را به يك واقعيت توجه داده‌اند و آن اين كه تمام اين كم و زيادها، مطابق با برنامه حكيمانه‌اى است كه از سوى خداوند بزرگ براى بندگانش تنظيم شده و چيز بى‌حسابى نيست.

ممكن است كه اسرار اين تقسيم‌بندى، بر ما بندگان، در بسيارى از موارد مكتوم باشد، ولى همين كه بدانيم خداوند حكيم و رحمان و رحيم، آن را تنظيم كرده و راضى به آن شويم، چهره مسائل به كلّى، عوض مى‌شود و آرامش عميقى، روح و جسم ما را فرا مى‌گيرد و تمام آن عواقب منفى و نامطلوب، از بين مى‌رود.

به همين دليل، مسأله رضا و تسليم مخصوصا نسبت به رزق و روزى، در آيات و روايات، اسلامى، به طور گسترده، مورد بحث و تأكيد قرار گرفته است.

با توجه به اين مقدمه فشرده، به تفسير خطبه باز مى‌گرديم و مى‌گوئيم كه امام عليه السّلام نيز در بخش نخستين اين خطبه، براى تهذيب نفوس و پايان دادن به قسمت مهمّى از مفاسد اجتماعى، دقيقا، به سراغ همين معنا مى‌رود و چنين مى‌فرمايد:

«اما بعد (از حمد و ثناى الهى، بدانيد!) مواهب پروردگار، مانند قطره‌هاى باران، از آسمان به زمين نازل مى‌شود و به هر كس، سهمى، زياد يا كم (مطابق آن چه خداوند مقدّر فرموده) مى‌رسد، (أمّا بعد: فإنّ الأمر ينزل من السّماء إلى الأرض كقطرات المطر إلى كلّ نفس بما قسم لها، من زيادة أو نقصان).

تشبيه به دانه‌هاى باران، تشبيه بسيار جالبى است، چرا كه دانه‌هاى لطيف باران، به فرمان الهى، به صورت‌هاى متفاوتى، در زمين‌هاى مختلف نازل مى‌شود. ارزاق الهى نيز از آسمان جود و رحمتش بر زمين حيات بشرى نازل مى‌گردد و كاملا با هم متفاوت است. در بعضى از زمين‌ها آن قدر مى‌بارد كه نهرهاى عظيم جارى مى‌شود و در بعضى، در تمام سال، مقدار ناچيزى مى‌بارد.

حضرت، سپس در يك نتيجه گيرى روشن، چنين مى‌فرمايد:

«بنا بر اين، هرگاه يكى از شما، براى برادر خود، نوعى برترى در همسر و فرزند و مال يا جسم و جان ببيند، نبايد نسبت به او، موجب فتنه گردد» (و سبب حسد و