پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٨ - شرح و تفسير در برابر طوفانها پا بر جا ايستادم!

قيام به امر كرد و اسلام و مسلمانان را از خطر پراكندگى و بازگشت به عقب، رهايى بخشيد.

البتّه، منافاتى بين تفسيرهاى سه گانه بالا نيست، و ممكن است همه آنها در تعبيرهاى جامع و پر محتوى بالا جمع باشد.

تعبير به‌ «كنت أخفضهم صوتا»، ممكن است اشاره به تواضع امام عليه السّلام با آن همه پيروزى و موفّقيت بوده باشد، و با اشاره به اين كه من هرگز اهل تظاهر و جار و جنجال نبوده‌ام و يا اشاره به اين كه من در همه حال ثابت قدم بوده‌ام، زيرا سر و صدا و جار و جنجال از آن افراد ضعيف و ناتوان است.

به همين دليل، به دنبال آن جمله‌ «و أعلاهم فوتا» آمده است كه به معناى «پيشى گرفتن بر ديگران» است، پيشى گرفتن در ايمان و هجرت، پيشى گرفتن در مبارزه و جهاد، و پيشى گرفتن در همه فضايل اخلاقى.

جمله‌ «فطرت بعنانها و استبددت برهانها»، نيز تأكيدى بر همين مطلب است، به ويژه اين كه «فاء تفريع» در ابتدا به صورت نتيجه برنامه‌هاى پيشين آمده است، يعنى اين كه من بر مركب پيروزى سوار شدم و گوى سبقت را از ديگران ربودم، و اين به خاطر آن بود كه لحظه‌اى سستى به خود راه ندادم، از حوادث بزرگ نهراسيدم فرصت‌ها را از دست ندادم و در عين حال جار و جنجال به راه نينداختم.

حضرت در جمله بعد خود را به كوه عظيمى تشبيه مى‌كند كه هرگز تندبادها و طوفان‌ها نمى‌توانند آن را از جا حركت دهند.

جالب اين كه نخست مى‌گويد «قواصف آن را حركت نمى‌دهد» سپس مى‌افزايد:

كه «عواصف آن را ريشه كن نمى‌سازد».

و اين به خاطر آن است كه قواصف به معناى «تندبادهاى شكننده» است و عواصف به معناى «بادهاى بسيار سريعى است كه اشياء را با خود مى‌برد» و اين به دليل آن است كه گاه حادثه در حدّى است كه انسان را در جاى خود مى‌شكند و از كار مى‌اندازد و گاه از آن هم شديدتر است كه او را مانند برگى با خود مى‌برد و در