پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٩ - مردم چهار گروهند

چهار گروه، بيان فرموده‌اند. تحليل حضرت نه تنها براى آن زمان بلكه در هر عصر و زمانى صادق است.

حضرت در آغاز مى‌فرمايد: «و مردم چهار گروه‌اند، فالنّاس على أربعة أصناف. «گروهى از آنها كسانى هستند كه اگر دست به فساد نمى‌زنند به خاطر اين است كه روحشان ناتوان و شمشيرشان كند و مالشان اندك است، منهم من لا يمنعه الفساد في الأرض إلّا مهانة نفسه، و كلالة [١] حدّه، و نضيض‌ [٢] وفره.

به تعبير معروف، آنها آب پيدا نمى‌كنند و گرنه در صحنه فساد شناگران ماهرى هستند.

در واقع اينها از غم بى‌آلتى افسرده‌اند و گرنه درون وجودشان از شرّ و فساد و ظلم و تباهى مالامال است. طبيعى است كه اين گونه افراد براى ظاهر ساختن آنچه در درون دارند در انتظار فرصت باشند.

بنا بر اين هرگز نبايد فريب ظاهر آرام و بى‌آزار آنها را خورد. رهبران الهى جامعه بايد هنگامى كه آنها را شناسايى كردند، مراقب‌شان باشند و اجازه ندهند كه امكاناتى در اختيار آنها قرار بگيرد، مبادا به كانونى از فساد اجتماعى مبدّل شوند.

قرآن مجيد در اشاره به اين گروه مى‌فرمايد: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يُشْهِدُ اللَّهَ عَلى‌ ما فِي قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ وَ إِذا تَوَلَّى سَعى‌ فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ»، و كسانى از مردم هستند كه گفتار آنان در زندگى دنيا مايه اعجاب تو شود (در ظاهر اظهار محبّت مى‌كنند) و خدا را بر آنچه در دل دارند، گواه مى‌گيرند. اين در حالى است كه آنان سر سخت‌ترين دشمنانند. (نشانه آن اين است كه) وقتى كه به قدرتى مى‌رسند در فساد در زمين، مى‌كوشند و زراعتها و چهار پايان را نابود

[١] «كلالة» (بر وزن ضلالة) به معناى «كندى» است، لذا شمشير كند را «كلول» مى‌گويند.

[٢] «نضيض» به معناى «كم و ناچيز» است. به همين دليل، به آبهاى كم كه گاه قطره قطره تراوش مى‌كند «نضيض» مى‌گويند.