پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٦ - ٣- شرايط لازم براى امر به معروف و نهى از منكر

نفوذ پذير است.» بديهى است كه نيروى انسان هر چه باشد، محدود است و بايد اين نيرو در جايى مصرف گردد كه احتمال اثر باشد.

آنجا كه احتمال تأثير نيست نبايد نيروها را به هدر داد و بى‌نتيجه مشت بر سندان كوبيد، ولى در صورت احتمال اثر نيز نبايد در انتظار يقين نشست و گفت چون يقين بر اثر نيست نبايد اقدام كرد! نه علم بر اثر شرط است و نه در صورت يقين به عدم تأثير وظيفه‌اى داريم.

هرگاه اين شرط با شروط ديگر مانند شناخت معروف و منكر و عدم وجود خطر همراه گردد، وظيفه امر به معروف و نهى از منكر قطعى مى‌شود.

اين نكته نيز قابل توجه است كه بسيارى از انسانها داراى خوهاى حيوانى هستند و هر كدام شباهتى به يكى از حيوانات دارند. بعضى مانند روباه و بعضى مانند گرگ درنده‌اند و بعضى مانند شير شجاعند و بعضى مانند خوك شهوتران و شكم پرستند و بعضى مانند گاو نادانند و ... در سخن بالا امام عليه السّلام «طلحه» را به گاو سركشى تشبيه مى‌كند كه در مقابل حق تسليم نمى‌شود و در تشخيص واقعيتها گرفتار خطا و اشتباه است و وقتى به سراغ كارهاى سخت مى‌رود آن را آسان مى‌انگارد و سرانجام شكست مى‌خورد.