صرف نظر از اين نكته ، چينش «كتاب النكاح» و «كتاب الطلاق» در ميانه كتاب هايى كه همگى به گونه اى با بحث معاملات مرتبط هستند ، ناخودآگاه نوعى گسست را در روند موضوعى كتاب ها (از وظايف فردى به وظايف اجتماعى) سبب مى شود و بديهى است كه چنين گسست هايى از نظر منطقى ، مطلوب نيست . سخن درباره كتاب ها و ابواب فروع الكافى ، بسيار است ؛ ولى مجال ما در اين نوشتار ، اندك است . از اين رو ، دامن سخن را در اين جا بر مى چينيم و به ناگزير ، به ديگر موضوعات مربوط با تبويب الكافى مى پردازيم.

ديدگاه هاى كلى دانشوران شيعه درباره تبويب «الكافى»

پيشينه توجّه به چگونگى تبويب جوامع حديثى و گفتگو از آن و نيز استفاده از عناوين ابواب براى پذيرش يا ردّ يك ديدگاه و موضوعات ديگرِ مرتبط با تبويب حديث ، چندان كهن نيست و تا آن جا كه جستجو كرده ايم ، به سه چهار سده اخير باز مى گردد. اظهار نظرهاى بزرگان شيعه را مى توان به دو دسته تقسيم كرد: دسته اوّل ، اظهارنظرهاى كلى درباره تبويب كتاب هاى حديثى، چگونگى انتخاب عناوين ابواب، فوايد به دست آمده از آنها و پيامدهاى تبويب كتاب هاى حديثى است . دسته دوم ، بهره ها و استفاده هاى فقه الحديثى جزئى و پراكنده اى است كه دانشوران حديث شيعه ، در ميان نگاشته هاى فقهى يا حديثى خود از برخى عناوين ابواب الكافى به دست داده اند. براى نمونه ، از عنوان يك باب ، مطلبى را بر كشيده اند يا يك عنوان را دليل يا شاهدى براى پذيرش يا ردّ يك ديدگاه فقهى، حديثى و... گرفته اند. ما در اين بخش ، به دسته اوّل از اين اظهارنظرها مى پردازيم و در بخش پسين ، به بررسى دسته دوم خواهيم پرداخت . شايان توجّه است كه آنچه در اين دو بخش