براى همين است كه امروزه ، اديان فاسده و مذاهب گمراه كننده ، آشكار گرديده اند ؛ اكنون كفر و شرك ، در هم آميخته و همه جا را فرا گرفته اند . [١] ٣ . روش تحقيق : عرضه حديث به كتاب خدا و ... ؛ آن جا كه مى گويد : روايات را به كتاب خدا عرضه كنيد ؛ هر كدام ، با قرآنْ موافق بود ، عمل كنيد و مخالف را ترك نماييد . [٢] ٤ . پيشينه موضوع كتاب : با مطالعه مقدمه الكافى ، مشخص مى شود كه قبل از وى ، احاديث شيعى در قالب كتابى جامع و كامل ، تأليف نشده بود ؛ آن جا كه مى گويد : شما دوست داشتى كتابى در اختيار داشته باشى كه در آن ، همه علوم و معارف دينى ، گردآورى شده باشند تا مورد استفاده قرار گيرند . [٣] چنانچه اشاره شد ، در مقدّمه اى كه كلينى بر الكافى نوشته است ، بسيارى از مسائل مبهم كتاب را خودش روشن نموده است و از اين جهت ، نسبت به كتاب بخارى برترى دارد ؛ زيرا صحيح البخارى ، مقدّمه نداشته و تمامى اظهار نظرهايى كه در مورد اين كتاب شده ، آيندگان ، براساس نقلياتى كه موجود بوده ، نوشته اند .

دو . تقدّم زمانى به معصوم عليه السلام

گرچه بخارى ، نسبت به ديگر صاحبان صحاح ، اقدم است و تقدّم زمانى در علوم نقلى ـ برخلاف مباحث عقلى ـ ، يك مرجّح است ، امّا در برابر كلينى (با توجّه به اين كه بيش از شصت سال زودتر از او درگذشته است) ، تقدمش به نسبت ، كمتر است ؛ زيرا يكى از معيارهاى اساسى صحّت حديث نزد اهل سنّت ، اين است كه حديث ، داراى سند متّصلى از بخارى تا طبقه صحابى باشد ، و وى با عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و صحابه ـ كه در نگاه اهل سنّت ، عادل اند ـ نزديك به دويست سال فاصله دارد ؛ لكن به اعتقاد

[١] همان ، ص ٧ .[٢] همان ، ص ٨ .[٣] همان جا .