مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٢٤٨

طوسى، در شكل گيرى دستگاه كلامى و فقهى شيعه كه پس از كلينى آمدند، نقش بى بديلى را ايفا كردند.

٥. آيين و مراسم فردى و اجتماعى

در اصول الكافى ، بابى به چگونگى رفتار و معاشرت ، اختصاص پيدا كرده و كلينى با خوش ذوقى تمام ، نام آن را هم كتاب رفتار (كتاب العشرة) گذاشته است. [١] در بخش فروع هم وى بخشى را به معاش و درآمد (المعيشة) اختصاص داده و در آن ، به طلب رزق ، كسب حلال ، قرض دادن ، كار و كسب ، گم شده ، هديه ، تجارت ، رهن ، كشاورزى ، و مباحثى از اين دست پرداخته و جالب اين كه آن را پيش از كتاب تشكيل خانواده (نكاح) آورده است. [٢] در بخشى از همين كتاب، بابى را به زىّ و تجمّل ، ويژه كرده و چگونگى پوشيدن و استفاده از لباس هاى مناسب و عدم پوشيدن لباس هاى نامناسب را ذكر كرده است. [٣] كلينى همه مباحث زندگى و چگونگى رفتار خداپسندانه را در اين بخش نياورده و بخشى را هم به مناسبت بحث از مؤمنان، در كتاب ايمان و كفر آورده و رفتار مؤمنانه را ترسيم نموده، و از ديده بوسى ، دست دادن ، نامه نگارى ، احترام به ديگران ، ديد و بازديد، كمك رسانى و مطالبى از اين دست ، سخن گفته، و تلاش كرده كه زواياى يك زندگى مؤمنانه را به درستى بر اساس روايت معصومان بنماياند . بخشى از شايست هاى رفتارى يك انسان مؤمن ، راز گفتن با خداست كه كلينى بخشى از كتابش را به آن اختصاص داده است. [٤] در اين بخش، بايدهاى رفتار فردى،