شوند تا موضوع امامت در ميان مسلمانان تبيين شود و بحران باور به امامت در ميان معتقدان به آن ، حل گردد . از سوى ديگر، كلينى از احاديثى مانند «نزّلونا عن الربوبية و قولوا فينا ما شئتم» كه شيخ محدّث پيش از او در كتابش البصائر آورده ، [١] چشم پوشى كرده ، تا حدودى ، خط اعتدال را رعايت كرده باشد. در يك كلام، مى توان گفت كه كلينى در امامت، با توجّه به حسّاسيت فراوان موضوع، كار خود را با دقّت به انجام رسانده و گروه هاى افراطى و تفريطى را در يك نقطه ، گرد آورده است. هر چند در باب امامت ، چند و چون همچنان باقى است. در همين بخش و به مناسبت، اشاره به يك نكته ضرورى است و آن به وجود آمدن جريان مرجعيت دينى و تقليد و فتوا در ميان معتقدان به مكتب اهل بيت عليهم السلام است. تبيين فضايل عالمان آل محمّد و بر حذر داشتن از رجوع به طاغوت براى حل مشكلات اجتماعى، [٢] و نيز مفاد مقبوله عمر بن حنظله كه در آن آمده است: «فانّى قدجعلته عليكم حاكماً» ، و در ادامه گفته شده كه ردكننده آنان، همانند ردكننده ماست و در حد شرك به خدا به شمار مى رود، [٣] اثر خود را بر جاى گذاشته و جريان عظيم علمى و فتوايى شكل گرفته و همين ، باعث تداوم تشيّع گرديده است .

٣. اصول و چگونگى استنباط احكام

به نظر مى رسد كه اين بخش ، جان و بُن مايه همه بخش هاى ديگر است. به سخنى، چگونگى قرائت و فهم دين و راه هاى دقيق و درست آن ـ كه طرفداران اين مكتب را از ديگر مكتب ها تفكيك مى كند ـ ، به اين بخش مربوط است كه به بخشى از آن ، در

[١] البصائر، ص ٤٢١.[٢] الكافى، ج١، ص ٦٧ .[٣] همان، ص ٦٧ ـ ٦٨.