نزديك به همين روند را در كتاب هاى حسين بن سعيد [١] و على بن مهزيار [٢] ـ كه آنها نيز كتاب هاى مهمى داشته اند ـ ، مى توان ديد. دانستنى است كه كتاب هايى مانند كتاب هاى حسين بن سعيد و على بن مهزيار ، از كتاب هاى شناخته شده در سده هاى سوم تا پنجم هجرى بوده و بسيارى از فقيهان براى استنباط احكام ، بدانها مراجعه مى كرده اند . [٣] از اين رو ، گزافه نيست اگر بگوييم روند كلّى و چينش كتاب هاى فروع الكافى تا اندازه اى از اين كتاب ها ، اثر پذيرفته است.

چينش كتاب ها و ابواب فروع

پس از اين درآمد ، نگاهى به چينش كلّى كتاب ها و برخى ابواب فروع مى افكنيم و به جهت محدوديت اين نوشتار ، تنها به برخى نكته هاى مهم بسنده مى كنيم و بررسى دقيق تر و تفصيلى تر را به فرصتى ديگر وا مى نهيم: ١ . در چاپ كنونى الكافى ، كتاب الطهارة و كتاب الحيض ، دو كتاب جداگانه به شمار آمده اند. در آغاز كتاب الحيض ، بر پايه چاپ هاى مشهور مى خوانيم: كتاب الحيض ، ابواب الحيض... . به نظر مى رسد كه كلينى ، كتاب الحيض را كتابى جداگانه قرار نداده و آن را بخشى از كتاب الطهارة به شمار آورده است. دليل اين ادّعا ، يكى سخن نجاشى است كه اين كتاب را «كتاب الوضوء و الحيض» نام داده [٤] و ديگر ، سخن شيخ طوسى كه آن را «كتاب الطهارة و الحيض» دانسته است [٥] و بدين سان ، هر دو با اندك اختلاف ، آن را يك كتاب به شمار آورده اند. دوم آن كه عبارت «ابواب الحيض»

[١] ر . ك : همان ، ش ١٣٧ و ٦٦٤. البته در ميان كتاب هاى سى گانه اين دو محدّث ، برخى عناوين غير فقهى نيز ديده مى شود ؛ ولى صبغه غالب كتاب هاى آنان فقهى است .[٢] ر . ك : همان جا .[٣] همان، ش ١٣٧ (و كتب ابنى سعيد كتب حسنة معمول عليها) .[٤] همان ، ش ١٠٢٦ .[٥] الفهرست، طوسى ، ش ٦٠٢.