مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ١٤٢
١٥. در «كتاب الأذان» ، ابواب فراوانى وجود دارد كه بايد در «كتاب الصلاة» مى آمدند و هيچ ارتباطى با اذان ندارد ، مانند : «باب إثم من رفع رأسه قبل الإمام» ، [١] «باب القراءة فى الظهر» ، [٢] «باب فضل السجود»، [٣] «باب التشهّد فى الآخرة» [٤] و بسيارى از ابواب ديگر اين كتاب. برپايه جستجوى ما تنها از باب يكم تا هجدهم اين كتاب ـ كه ١٦٦ باب دارد ـ با اذان و اقامه ارتباط مى يابند ؛ ولى پس از آن ، ديگر اساسا سخن از اذان نيست ؛ بلكه سخن از نماز جماعت و اهميت و آداب و واجبات آن، چگونگى قرائت در نمازها، آداب ركوع و سجود، تعقيبات پس از نماز و موضوعاتى از اين دست است. ١٦. در همين كتاب ، ابوابى وجود دارد كه جاى اصلى آن در ديگر كتاب هاست ، براى نمونه علاوه بر ابواب فراوان مربوط به نماز كه جاى مناسب آن «كتاب الصلاة» است، «باب صلاة الليل» [٥] بايد در «كتاب التهجّد» جاى مى گرفت. ١٧. در «كتاب بدءُ الخلق» بابى با اين نام وجود دارد: «باب إذا وقع الذباب فى شراب أحدكم فليغمسه فإنَّ فى إحدى جناحيه داءً و فى الأخرى شفاءً» [٦] و روشن است كه اين باب ، هيچ تناسبى با آغاز آفرينش ندارد. ١٨. در «كتاب أحاديث الأنبياء» بابى با اين نام هست: «بابٌ: «وَإِذْ قَالَتِ الْمَلَئِكَةُ يَامَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ» الآية إلى قوله «أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَم» [٧] » . [٨] روشن نيست چرا
[١] صحيح البخارى، ص ١١٣.[٢] همان، ص ١٢٣.[٣] همان، ص ١٣٠.[٤] همان، ص ١٣٥.[٥] همان، ص ١١٩.[٦] همان، ص ٥٥١ .[٧] سوره آل عمران، آيه ٤٥ ـ ٤٧.[٨] صحيح البخارى ، ص ٥٧٨.