مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٥١٣
نقد كتاب «الكلينى و تأويلاته الباطنية»
قاسم جوادى
چكيده
نويسنده اين مقاله ، ابتدا مطالبى در باب اصل نقد و رعايت اصول يك نقد منطقى ارائه نموده است . آن گاه شش نكته در نقد مطالب آقاى صلاح عبد الفتاح خالدى در مقدّمه بيان مى دارد . سپس سه روايتى را كه آقاى خالدى از كتاب فضل العلم در الكافى به نقد كشيده ، مورد بررسى و پاسخ قرار مى دهد . نويسنده در پاسخ روايت سوم ـ كه مفصل تر از دو روايت قبل است ـ ، ابتدا پنج اشكال نويسنده كتاب را مطرح كرده و پاسخ هر يك از آنها را با اشاره به آيات متعدّد ، پاسخ گفته است . كليدواژه ها : الكافى ، نقد روايات فضل العلم ، عبد الفتاح الخالدى . آقاى صلاح عبد الفتاح الخالدى ، [١] در نقد الكافى مرحوم كلينى ، كتابى نوشته است كه از اين جهت كه نوشته تا چه اندازه ، همه جوانب نقد را رعايت كرده و وارد بحث شده است ، نياز به تأمّل و دقّت دارد . در اين مجال ـ به خواست خداوند ـ ، برخى از ويژگى هاى اين كتاب را مورد بررسى و نقد قرار خواهيم داد . قبل از نقد مطالب كتاب ، نكاتى را در باب نقد ، يادآورى مى كنيم ؛ چرا كه معتقديم اين نكات ، از اصل نقد ، مهم تر است و رعايت نكردن آنها در نوشته هاى مختلف ، از جمله نوشته ياد
[١] الكلينى و تأويلاته الباطنية للآيات القرآنيه فى كتابه اُصول الكافى ، صلاح عبد الفتاح الخالدى ، عمان : دار عمّار ، ١٤٢٧ ق / ٢٠٠٧ م .[٢] بحث استدلال ، مورد نظر نيست . در استدلال عقلى يا شرعى ، با حفظ همه جوانب ، به نقد و رد پرداخته مى شود كه بسيار عالى است ، نه مانند آن ناقد فلسفه كه گفته بود با ٢٧ دليل ، فلسفه را رد مى كند و دليل اوّل را با ناسزا گفتن به فلاسفه ، آغاز كرده بود ![٣] سوره مائده ، آيه ٥٤ .[٤] سوره يونس ، آيه ٣٥ .[٥] نقد جامع كتاب خالدى ، نيازمند نگارش كتابى حدّاقل در حجم خودِ نوشته است .