مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٤٠٥
موضوع ياد شده ، رجوع شود . گاه محدّثان در ذيل ابواب و يا برخى از احاديث ، به تصريح ، نظر خود را مى آورند ، مانند توضيحاتى كه شيخ صدوق در كتاب من لا يحضره الفقيه يا شيخ طوسى در تهذيب الأحكام و الاستبصار ذكر كرده اند و يا به صورت بسيار كم ، مرحوم كلينى در برخى ابواب الكافى آورده است ، [١] و گاه با نقل احاديث ، مراد خود را بيان مى كند . در كيفيت باب بندى هم ديدگاه خود را اِعمال مى كند . گاه در عنوان باب ، مراد از احاديث را به صورت جمله خبرى بيان مى كند ، مثل : «باب أنّ الاَرض لا تخلو من حجّة» و گاه در عنوان باب ، حكم نيامده ، مثل : «باب الاحتكار» . از كيفيت ترتيب احاديثِ ذكر شده هم مى تواند درك كرد كه كدام حديث نزد مؤلّف ، از اعتبار بيشترى برخوردار است ؛ زيرا معمولاً نويسنده، از مهم ترين ادلّه ، شروع مى كند . نگاهى به كتاب الكافى و مقايسه آن با كتاب من لا يحضره الفقيه و تهذيب الأحكام ، مزاياى الكافى را روشن مى سازد . الكافى ، در ٣٥ كتاب جداگانه ، تبويب شده و هر كتاب ، به ابواب متعدّد (جز كتاب عقل و جهل) تقسيم شده است . در ترتيب كتب از : عقل و علم و توحيد و حجّت شروع شده و پس از طرح كتاب هاى : ايمان و كفر ، دعا ، فضل قرآن و عشرت ، به كتاب هاى فقهى : طهارت ، حيض ، جنائز ، صلاة ، زكاة ، صيام ، حج ، و جهاد رسيده است . سپس كتاب معيشت را مطرح مى كند كه در آن ، مباحث فراوانى چون : كسب روزى ، معامله ، انواع مكاسب محرمه ، شرايط بيع ، آداب تجارت ، انواع بيع ، رهن ، قرض ، صلح ، زراعت و مزارعه ، احياى موات ، اجاره اجير و مانند آن مى پردازد . در ادامه ، كتاب نكاح ، عقيقه ، طلاق ، عتق ، صيد ، ذبائح ، اطعمه و اشربه را مطرح
[١] ر.ك : الكافى ، ج ١ ، ص ٨ .[٢] ر.ك : همان ، ص ١١١ و ١٢٤ و ١٣٦ و ٢٧٩ و ٤٣٩ و ٤٥٨ و ٤٦١ و ٤٦٣ و ٤٦٦ و ٤٦٩ و ٤٧٢ و ٤٧٦ و ٤٨٦ و ٤٩٢ و ٤٩٧ و ٥٠٣ و ٥٣٨ .