مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٦٠٠
دو . روايات متشابه را به خاطر برخوردارى از معانى دقيق، ژرف و پيچيده ، بايد جزو روايات غامض و مشكل و سطح آنها را بسيار فراتر از ديگر روايات دانست. سه . همان گونه كه به استناد آيه تأويل، آگاهى از تأويل آيات متشابه ، به خداوند و راسخان در علم ، منحصر است، تأويل روايات متشابه نيز در اختيار اين گروه است. مصداق بارز راسخان در علم نيز ائمّه اند. بنابر اين، ديگران درباره روايات متشابه ، بايد بسيار محتاطانه و همراه با احتمال ، اظهار نظر كنند. چهار . كاربست اصطلاح «تأويل» درباره روايات متشابه ، نظير كاربست اين اصطلاح ، در تفسير آيات متشابه قرآن، تأكيدى بر راهيافت پديده تشابه در روايات است. به هر روى ، پيام حزم و احتياط در برخورد با روايات و تفسير آنها ، مهم ترين پيامى است كه از نوع تعامل علّامه مجلسى با روايات غامض و متشابه ، قابل استنتاج است و مى تواند براى همه كسانى كه در اين راه گام مى گذارند ، درس آموز باشد.
٢ . طرح روايات ، آخرين گام در برخورد با روايات
طرح ، به معناى دور افكندن است، و مطروح ، روايتى است كه متن آن ، مخالف دليل قطعى بوده و از سوى ديگر ، پذيراى تأويل نيز نباشد. افزون بر متن كه بيشتر ، ناظر به روايات معارف است، در روايات فقهى ، ضعف سندى نيز عامل طرح آن خواهد بود. هر چند براى چنين روايتى از اصطلاحاتى همچون : ضعيف، موضوع و... استفاده مى شود. بنابر اين اگر سند روايتى (بويژه در روايات فقهى) ، فاقد شرايط صحّت باشد، يا متن روايت ، با دليل قطعى ، مخالفت تباينى غير قابل تأويل داشته باشد، مردود شناخته مى شود. در طرح روايات ـ كه آخرين مرحله تعامل با روايات است ـ ، معيارهاى نقد