مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٧٠
بايد بدان اختصاص مى داد. دو . تشويق به طلب روزىِ حلال و دورى از بيكارى و تن آسايى. اين محور ، در باب هاى شماره سه تا شش و نُه تا ده و ... بازتاب يافته و امامان عليهم السلام بر آن پاى فشرده اند. سه . ميانه روى در كسب روزى و خوددارى از حرص . چون خداوند براى هر كس ، روزىِ حلالى مقدّر فرموده ، لذا نبايد چنان در طلب روزى به حرص بيفتيم كه سر از حرام خورى در آوريم . به اين نكته در باب هفتم اين كتاب ، اشاره شده است. چنان كه مى بينيد ، اين سه محور ، جنبه هاى مهم كسب روزى را با رعايت اعتدال ، به مؤمنان مى آموزند و به آنان يادآورى مى كنند كه از يك سو بايد در راه به دست آوردن روزىِ حلال تلاش كنند ؛ ولى در همان حال نبايد در اين زمينه ، دچار افراط و حرص شوند. توجّه به رعايت اعتدال در اين زمينه ، يكى از برجستگى هاى بسيار مهم در آغاز اين كتاب است. از باب نخست كتاب المعيشة نيز مى توان دريافت كه فعاليت هاى صوفيان در روزگار كلينى ، يكى از دل مشغولى هاى وى بوده است. نشانه هاى تاريخى نيز اين نكته را تأييد مى كنند. [١] نكته شايان توجّه ديگر كتاب ، اين است كه كلينى در باب يازدهم ـ كه آن را «باب عمل الرجل فى بيته» ناميده است ـ بر اين نكته تأكيد كرده كه شايسته است شيعيان در اقتدا به پيشوايان معصوم عليهم السلام كار در خانه را براى خود افتخار بدانند و به همسران خود كمك كنند. تأكيد بر اين نكته در الكافى و آن هم در آن روزگار ، تأمّل برانگيز است. ٤ . بر روى هم ، آنچه در نگاه نخست درباره احاديث فروع ، جلب توجّه مى كند ، دو نكته است: يك . كلينى در فروع الكافى ، تنها به واجبات و محرّمات نپرداخته و احاديث
[١] همان ، ش ١٠٢٦ .[٢] الفهرست، طوسى ، ش ٦٠٢.[٣] رجال النجاشى، ش ٦٧٦.[٤] براى آگاهى بيشتر درباره ديدگاه بزرگان صوفيه نسبت به كسب روزى و جستجوى رزق حلال ، ر . ك : آن سوى صوفى گرى، ص ٤٥ ـ ٩٨.[٥] الكافى، ج ٣، ص ١٢٠.