مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ١١٧
«كتاب العقل و العلم و التوحيد» ، «كتاب الحجّة»، «كتاب الإيمان و الكفر» . وى پس از اين كتاب به گستره كتاب هاى فقهى درآمده ، بى درنگ «كتاب الطهارة و التزيّن» را گشوده است. سپس «كتاب الصلاة و الدعاء و القرآن» را چونان يك كتاب يكپارچه ، به شمار آورده است. پس از آن «كتاب الزكاة و الخمس و المبرّات» و به همين ترتيب ، تا پايان كتاب هاى فقهى پيش رفته است ـ البته با ترتيبى كه با چينش مشهور كتاب هاى فقهى تا اندازه اى متفاوت است ـ . پس از كتاب هاى فقهى ، در يك مجلّد به «كتاب الروضة» پرداخته است. از آن جا كه كتاب فيض در بردارنده همه احاديث كتاب هاى چهارگانه است ، طبيعى است كه وى پيش از كتاب هاى فقهى ، از كتاب هاى مربوط به اعتقادات و اخلاق سخن بگويد. بنا بر اين ، نمى توان اين نكته را يك همانندى غير منتظره با الكافى به شمار آورد ؛ ولى از اين كه بگذريم ، چينش كلّى كتاب ها و ابواب الوافى ، از يك سو همانندى ها و از سوى ديگر ، تفاوت هايى با الكافى دارد كه در اين جا به بررسى گذراى هر يك از اين دو بخش مى پردازيم:
١ . همانندى ها
يك . فيض نيز مانند كلينى در آغاز كتابش ، از عقل و سپس علم و سپس مباحث توحيدى سخن گفته است . نكته بسيار شايان درنگ در اين جا ، آن است ك عناوين ابواب اين كتاب (كتاب العقل و العلم و التوحيد) در ٩٥ درصد نمونه ها يا بيشتر ، با عناوين ابواب الكافى ، دقيقا يكسان است. فيض ، خود در ديباچه الوافى ، تصريح كرده است كه تا حد امكان ، همان عنوان هاى الكافى را با همان چينش حفظ كرده و در هر باب ، نخست احاديث الكافى را آورده و سپس اگر حديثى از ديگر كتب اربعه ، در آن موضوع وجود داشته، آن را گزارش كرده است. [١]
[١] الوافى، ج ١، ص ٤٠.