مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٥٩٦

ويژه داشته باشد ؛ زيرا مفاد علوم ادبى ، غالباً با چينش الفاظ بديع ، مليح و غامض ، تحقّق مى يابند و اين علوم ، بدون شناخت علم لغت ، غيرقابل دستيابى اند . [١] با توجّه به اهمّيت و نقش مفاهيم واژه ها، علّامه مجلسى ، با اهتمام لازم به اين محور بنيادين، توانسته است به خوبى ، سهم اين مبحث را در تفسير روايات ، ادا كند . وى در مواردى نيز كه براى يك واژه ، چند معنا ذكر شده، تلاش مى كند يك معنا را بر ديگر معانى ، ترجيح دهد. به عنوان مثال ، ايشان براى «استوا» ، شش معناى لغوى ذكر كرده كه عبارت اند از: ١. استقرار؛ ٢. قصد؛ ٣. استيلا ؛ ٤. اعتدال؛ ٥. مساوات در نسبت. آن گاه با بررسى اين مفاهيم، معناى پنجم را منطبق با روايات دانسته است. [٢] نيز براى مفهوم «عرش» ، سه معنا نقل مى كند كه عبارت اند از:١. جسمى عظيم ، محيط به ساير جسمانيات؛ ٢. تمام مخلوقات؛ ٣. علم. علّامه مجلسى ، معناى نخست را برخاسته از ظاهر روايات دانسته است. [٣] نيز براى مفهوم «ارجاء» ، پنج معنا ذكر كرده و با استشهاد به روايات معناى «تخيير» را ترجيح داده است. [٤] نيز در جاى ديگر براى كفر ، شش معنا بيان مى كند كه عبارت اند از: ١. كفر انكار؛ ٢. كفر جحود؛ ٣. كفر عناد؛ ٤. كفر نفاق؛ ٥. كفر نعمت؛ ٦. كفر به معناى پوشاندن. آن گاه بيان مى كند كه كفر در برخى از آيات وروايات ، به همان معناى لغوى (يعنى پوشاندن) به كار رفته است. [٥] از موارد ديگر ، واژه «قلب» است كه علّامه مجلسى براى آن ، سه معنا ذكر كرده كه عبارت اند از: ١. جسم صنوبرى در بدن ؛ ٢. روح حيوانىِ برخاسته از قلب صنوبرى ؛