مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٤٧٤
اوست و وى را «ترجمان قرآن» [١] مى نامند، با اين وصف، اعتراف مى كند كه در تفسير قرآن از محضر امام على عليه السلام بهره برده است. [٢] ٥ . ديدگاه اهل بيت عليهم السلام درباره تفسير قرآن به طور خاص و معارف دين به طور عام، متناقض نيست ؛ چون هر چه دارند تنها از خدا و رسولش اخذ كرده اند. امام رضا عليه السلام مى فرمايد: إنّا عن اللّه ِ وعن رسوله، نحدِّث ولا نقول قال فلان وفلان فيتناقض كلامنا. إنّ كلام آخرنا مثل كلام أوَّلنا وكلام أوَّلنا مصادق لكلام آخرنا...؛ [٣] ما تنها از خدا و رسولش سخن مى گوييم [و دانش خود را از ديگران اخذ نمى كنيم ]و نمى گوييم فلانى چنين و فلانى چنان گفت تا در سخن ما تناقض پديد آيد. سخن آخر ما، همانند سخن اوّل ماست و كلام اوّل ما، تصديق كننده كلام آخر ماست... . شيخ صدوق در اين باره مى گويد: اهل بيت، با يكديگر اختلاف ندارند ؛ ليكن گاهى در مقام فتوا، حكم واقعى را مى گفتند و گاهى حكم تقيّه اى صادر مى كردند. بنا بر اين ، اختلاف در سخن آنان ، به دليل احكام تقيّه اى است. [٤] حاصل آن كه ، شيعه ، بنا به اين مدارك و شواهد، سنّت اهل بيت عليهم السلام را در تفسير، همانند سنّت پيامبر خدا مى داند؛ هر چند اهل بيت ، هر چه دارند ، از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله است. اگر اهل سنّت به طور عام و دكتر خالدى به طور خاص، منصفانه بنگرند و ادلّه
[١] الاتقان، ج ٢، ص ١٨٧ .[٢] ر.ك : مفاتيح الأسرار، ص ١٠٥؛ الجامع لأحكام القرآن، ج ١، ص ٣٥؛ البرهان، ج ٢، ص ١٥٧؛ الأربعين، به نقل از سعد السعود، ص ٥٩٤ ـ ٥٩٥ ؛ التفسير و المفسّرون، ج ١، ص ٨٩ ؛ التسهيل ، ج ١، ص ٩ ـ ١٠ .[٣] اختيار معرفة الرجال، ج ٢، ص ٤٩٠ (المغيرة بن سعيد). و نيز به مضمون آن، ر.ك : الكافى ، ج ١، ص ١٥٣، ح ١٤ .[٤] معانى الأخبار، ص ١٥٧، باب «مثل أصحابى فيكم كمثل النجوم» .