مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٣٦٦
نويسندگان احاديث شيعى، بدين موضوع ، توجّه داشته و آن را مهم مى شمرده اند. ثقة الاسلام كلينى، با وجود آن كه در ابتداى مسير دانش نامه نويسى حديث شيعه بوده است، يكى از زيباترين و منطقى ترين شيوه هاى ترتيب عناوين و متون را ارائه داده است. آغاز كردن كتاب الكافى، با ابواب: العقل و الجهل، فضل العلم، و التوحيد و الحجّة (شامل مباحث نبوت و امامت عامّه و خاصه)، حاكى از ذوق و سليقه ايشان است. همچنان كه شيوه منطقى مباحث و ترتيب اين عناوين نيز از نظم درونى آن و منطبق با گرايش مقبول در تبيين معارف دينى خبر مى دهد. نظم درونى كتاب التوحيد و چگونگى چينش روايات در آن نيز شيوه اى آموزشى است. يعنى هر باب، مقدّمه اى براى باب يا ابواب بعدى محسوب مى شود. به نظر مى رسد كه مقايسه ميان چگونگى چينش ابواب كتاب التوحيد در دو اثر كلينى و صدوق، نشانگر ذوق و سليقه بيشتر كلينى رحمه الله است ؛ چون نظم درونى ابواب كتاب التوحيد شيخ صدوق، چندان روشن نيست. ايشان، در ابواب ابتدايى، سخن از «معنى التوحيد والعدل» مى گويد و پس از عنوان صفات ذات و صفات افعال، چندين باب و ده ها روايت را به تبيين آيات قرآنى اختصاص داده و به شبهات اهل سنّت پاسخ داده است. در حالى كه ثقة الاسلام كلينى، اين گونه عمل نكرده و ابواب اضافى را نقل ننموده است. صدوق، دو مناظره بلند امام رضا عليه السلام را در آخر كتاب و به صورت مستقل