مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٤٢٤
در كتاب من لا يحضره الفقيه ، در مورد زكات بر غير از موارد نه گانه ، روايتى نقل نشده و روايات فراوانى در مورد حبوب نقل نشده است ؛ بلكه در يكى از روايات آمده كه در پنبه ، زعفران ، ميوه ، سبزيجات و حبوب ، زكات نيست . اين روايت ، بدون اين مورد آخر ، در الكافى هم نقل شده است . {-٤-}
٩ . تجمّل و رفاه
مرحوم كلينى در كتاب «الزى والتجمّل» ، روايات فراوانى را در مورد زيبايى ظاهر و بهره مندى از نعمت هاى الهى نقل كرده است . مجموعه اين روايات ، دلالت دارند كه داشتن رفاه و آسايش در زندگى ، با فرهنگ دينى ما هماهنگ است . داشتن مال فراوان و اظهار نعمت در ظاهر ، مطلوب است . خداوند ، زيباست و به زيبايى علاقه دارد و دوست دارد كه اثر نعمت خود را بر بنده مشاهده كند . [٢] البته حاكمان عدل ، وظيفه اى متفاوت دارند . اين كه انسان در حدّ درآمد و متناسب با وضعيت اجتماع زندگى كند ، مورد تأييد دين است . اسلام ، به هيچ وجه رفتارهاى صوفى گرايانه را تأييد نمى كند . بنا بر اين ، مصرف جامعه نبايد به اسراف كشيده شود ؛ بلكه به صورت رفع نياز و تأمين آسايش و رفاه باشد .
نتيجه گيرى
محدّثان اسلامى ، از جمله مرحوم كلينى ، ديدگاه هاى خود را درباره موضوعات مختلف ، با انتخاب احاديث مورد اعتماد و عنوان و باب بندى آن اعلام مى كنند . بيشتر ديدگاه هاى اقتصادى كلينى ، به صورت پراكنده در ابواب كتاب «حجّت» و كتاب
[١] ر.ك : همان ، ج ٣ ، ص ٥٠٩ .[٢] ر.ك : همان ، ص ٥١٠ ـ ٥١١ .[٣] ر.ك : همان ، ص ٥١٧ ـ ٥١٩ .[٤] ر.ك : كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج ٢ ، ص ٩ ؛ الكافى ، ج ٣ ، ص ٤٩٧ .[٥] الكافى ، ج ٦ ، ص ٤٣٨ .