مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٦٩
دانشوران پيش از كلينى ، به گمان بسيار ، احاديث اين كتاب را در كتاب النكاح جاى مى داده اند ؛ ولى از آن جا كه كلينى ، عقيقه را واجب مى دانسته ، يك كتاب جداگانه براى آن گشوده است. در اين ميان ، تنها يك نكته تأمّل برانگيز وجود دارد : نجاشى در نمايه كتاب هاى الكافى ، از «كتاب النكاح و العقيقة» نام برده است و بدين سان ، اين دو را يك كتاب به شمار آورده است و شيخ طوسى رحمه اللهاساسا از كتاب العقيقة ، هيچ نامى به ميان نياورده است. كدام يك از اين دو ديدگاه ، درست است؟ آنچه در نسخه هاى خطّى كافى آمده است يا گزارش نجاشى؟ به نظر مى آيد در اين جا بايد ديگر نسخه هاى الكافى را صحيح بدانيم و اين را دو كتاب جداگانه تلقى كنيم ؛ زيرا اوّلاً در آغاز اين بخش ، آشكارا واژه كتاب العقيقة به چشم مى خورد ؛ ثانيا اگر اين بخش ، جزئى از كتاب النكاح مى بود ، با توجّه به نمونه هاى همانند آن بايد در آغاز آن ، عبارت ابواب العقيقة به چشم مى خورد ؛ ولى اين گونه نيست. علاوه بر اين كه نمايه اى كه نجاشى و شيخ طوسى از كتاب هاى الكافى آورده اند ، از لحاظ چينش كتاب ها با ترتيب فعلى الكافى ، تفاوت هايى قابل توجّه دارد و دور نيست كه در نام كتاب ها نيز تسامح و اختصار ، راه يافته باشد. ٣ . كلينى در آغاز «كتاب المعيشة» ، باب هايى گشوده است كه محورهاى زير را در بر دارند: يك . مخالفت شديد با ديدگاه صوفيان درباره طلبِ روزى و تعريف آنها از زهد . اين محور ، در «باب دخول الصوفيه على أبى عبد اللّه عليه السلام و احتجاجهم عليه فيما ينهون الناس عنه من طلب الرزق» و «باب معنى الزهد» ، بازتاب يافته است. نكته مهم در اين باره ، آن است كه باب دخول الصوفية ، تنها يك حديث را در بردارد ، گرچه اين حديث ، طولانى است و به تنهايى ، نزديك به شش صفحه از الكافى را به خود اختصاص داده است. اين ، نشان مى دهد كه مبارزه با انديشه صوفيان در روزگار كلينى و از نگاه او ، آن اندازه اهميت داشته است كه وى يك باب مستقل ـ ولو يك حديث ـ