مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٦٨
در اين جا تأمّل برانگيز است ؛ زيرا اگر نام اين بخش ، كتاب الحيض باشد ، ديگر نيازى به آوردن عبارت ابواب الحيض نيست. در يك ـ دو جاى ديگر از الكافى نيز كلينى بخشى از يك كتاب را به عنوان ابواب... قرار داده است. براى نمونه ، بخشى از كتاب الحج، «ابواب الصيد» است و بخشى از كتاب الصلاة، «ابواب السفر» . از سوى ديگر ، احاديث ابواب حيض ، ٩٣ روايت است و اين اندازه از حديث براى پديد آورن يك كتاب در كنار كتاب هايى چون كتاب الجنائز با ٤١٢ حديث، كتاب الصلاة با ٩٢٧ حديث و كتاب هاى پر حجم ديگر بسنده نمى نمايد. علاوه بر اينها موضوع حيض ، زيرمجموعه بحث از طهارت است و از اين رو ، مناسب تر آن است كه بخشى از كتاب الطهارة به شمار آيد. اينها همه ، ما را به اين نكته رهنمون مى شود كه نام اصلى اين كتاب ، «كتاب الطهارة و الحيض» است و ابواب حيض ، كتاب جداگانه اى نيست. ٢ . در چاپ هاى كنونى الكافى ، پس از «كتاب النكاح»، «كتاب العقيقة» جاى دارد. عقيقه ، از احكام مربوط به نوزادان است. پس از تولّد نوزاد ، شايسته است كه با آداب و شرايطى خاص ، گوسفندى را از سوى كودك ، قربانى كنند. بيشتر فقيهان شيعه ، عقيقه را مستحب شمرده اند ؛ ولى چنان مى نمايد كه كلينى ، آن را واجب مى شمرده است. اين نكته را از بابى در اين كتاب با نام «باب العقيقة و وجوبها» مى توان دريافت. به هر روى ، نكته مهم در اين باره ، آن است كه نام كتاب العقيقة ، پيش از كلينى چندان فراگير نبوده است. گرچه احاديث اين كتاب ، پيش از كلينى در نگاشته هاى ياران امامان عليهم السلام وجود داشته ، ولى گردآورى آنها در يك كتاب جداگانه ، رايج نبوده است. تا آن جا كه جستجو كرده ايم ، در ميان دانشوران پيش از كلينى ، تنها در نمايه كتاب هاى على بن الحسن بن فضّال ـ فقيه و دانشور بزرگ فَطَحى مذهب كه در نيمه دوم سده سوم درگذشته است ـ نام كتاب العقيقة به چشم مى خورد. {-٣-}
[١] همان ، ش ١٠٢٦ .[٢] الفهرست، طوسى ، ش ٦٠٢.[٣] رجال النجاشى، ش ٦٧٦.[٤] براى آگاهى بيشتر درباره ديدگاه بزرگان صوفيه نسبت به كسب روزى و جستجوى رزق حلال ، ر . ك : آن سوى صوفى گرى، ص ٤٥ ـ ٩٨.[٥] الكافى، ج ٣، ص ١٢٠.