مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٦١٠

در روايات ديگر ، قرآن به سه بخش ، تقسيم شده است. اصبغ بن نباته مى گويد كه از امير مؤمنان عليه السلام شنيدم كه فرمود: نزال القرآن أثلاثاً: ثلث فينا و فى عدوّنا و ثلث سنن و أمثال و ثلث فرائض و أحكام؛ [١] قرآن ، بر سه بخش نازل شده است: يك سوم آن ، درباره ما و دشمنان ما ، يك سوم درباره سنن ويك سوم درباره فرايض واحكام است. علّامه مجلسى ، با تفطّن لازم نسبت به كارآيى قاعده جرى ، از آن براى تفسير و توجيه بسيارى از روايات ، بهره جسته است . براى مثال ، وى در ذيل اين آيه: «بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ أَنْ يَكْفُروا بِمَا أَنْزَلَ اللّهُ» ، آورده : «فى على بَغْياً» كه «فى على» را از باب جرْى ، در دل آيه جاى داده است وبا آن كه آيه ، ناظر به يهود و كجروى هاى آنها اشاره دارد ، چنين آورده است: آيه ، در سياق ذكر رخدادهاى يهود است. از اين رو، اگر عبارت «فى على» در كلام امام عليه السلام ، ناظر به تنزيل باشد، ياد كرد آن در اين جا ، براى بيان اين نكته است كه منكران ولايت على عليه السلام ، به منزله يهود هستند كه «ما انزل اللّه» را انكار كرده اند ، و اگر تأويل باشد، دو احتمال داده مى شود ... . احتمال دوم ، اين است كه ظاهر آيه ، درباره يهود وباطن آن درباره منكرانى است كه به سان آنان ، آنچه را خداوند درباره على عليه السلام فرو فرستاده ، انكار مى كنند ؛ زيرا آيه اى كه درباره گروهى فرود آمده است، اختصاص به آنان نمى يابد ؛ بلكه در ميان همسانان و امثال ايشان تا قيامت ، جارى است. [٢] ايشان در شرح روايتى ، مقصود از ستم ديدگان (الذين ظلموا) را در آيه: «فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلاً غَيْرَ الَّذِى قِيلَ لَهُمْ» ، [٣] آل محمّد صلى الله عليه و آله دانسته ، در حالى كه آيه ، ناظر به