مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٥٣٠

رجاليان شيعه ضعيف باشد ، جايى براى استشهاد به آن باقى نمى ماند . ٤ . برخى مفسّران شيعه ، از جمله شيخ طبرسى و علّامه طباطبايى ، آيه ياد شده را به همان گونه اى كه مورد نظر آقاى خالدى است ، تفسير نموده اند [١] و صاحب تفسير الميزان كه معمولاً در آخر هر يك از مباحث تفسيرى خود ، بحث روايىِ مستقلّى را آورده و احاديث مربوط به آيات تفسير شده را مورد بررسى قرار مى دهد ، در بحث روايىِ ذيل اين آيه ، به اين روايت ، اشاره اى نكرده است . ٥ . جناب خالدى ، اشاره دارد كه عدم جواز جدا كردن آيه از سياقش ، مورد اجماع است . گويا منظور ايشان ، آن اجماعى بوده كه خود مى پسنديده است . اگر عدّه اى از دانشمندان مسلمان ، در باره موضوعى ، نظرى بر خلاف ديگران داشته باشند ، آيا همچنان در باره آن ، اجماع ، باقى مى ماند ؟ و آيا شبيه اجماع ادّعا شده در باره خلافت بعد از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله نخواهد بود ؟ بنا بر اين ، در بحث از تفسير قرآن ، بايد اجماع عالمان تفسيرِ همه فرقه هاى اسلامى بر هر نوع تفسيرى تحقّق پيدا كند . ٦ . اگر كسى بگويد كه «طعام» در آيه ياد شده ، شامل طعام جسمانى و روحانى ، هر دو مى شود و هيچ مَجازى در كار نيست ، بنا بر اين ، اگر در تفسير «فَلْيَنظُرِ الْاءِنسَـنُ إِلَى طَعَامِهِ» ، [٢] منظور از طعام را علم انسان بدانيم كه مى نگرد كه آن را از چه كسى اخذ كند و ياد كردن از آن فرد به عنوان «برترين فرد» ، طبق اين ديدگاه ، چه اشكالى دارد كه آيه را به «علم» تفسير كنيم ؟ [٣] برخى هم معتقدند كه آنچه در پايان آيه آمده است : «مَتَاعًا لَّكُمْ وَ لِأَنعَامِكُمْ» ، [٤] آن چيزى است كه مشترك بين انسان و حيوان است . بنا بر اين ، در ابتداى آيه ، وقتى از