مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٤٧
امامت امام كاظم عليه السلام برادر عبد اللّه را پذيرفته بودند. در روزگار كلينى نيز جعفر كذّاب ، برادر امام حسن عسكرى عليه السلام ، پس از آن امام ، دعوى امامت كرد و هوادارانى يافت. از اين رو دور نمى نمايد كه يادكرد اين احاديث و اين باب ، نشان از موضعگيرى كلينى در برابر اين جريان منحرف نيز باشد. {-٢-}
٤ . غيبت امام عصر
وى پس از يادكرد نصوص حديثىِ امامتِ هر يك از دوازده امام عليه السلام ، به بحث غيبت امام عصر عليه السلام پرداخته و چند باب در اين باره ، گشوده است ، مانند: «فى تسمية من رآه(عج)»، «النهى عن الإسم»، «نادرٌ فى حال الغيبة» و... . در اين جا نام يك باب ، ديده را به سوى خود مى خوانَد : «باب ما يُفصل به بين دعوى المحقّ و المبطل فى أمر الإمامة» . در اين باب ، نوزده حديثْ گزارش شده كه بر روى هم ، نزديك به ٢٥ صفحه را در بر مى گيرند . اين ، يكى از بلندترين باب هاى اصول الكافى است. در احاديث اين باب ، نشانه هايى چند براى شناسايى امام عليه السلام بازگو شده است كه از آن ميان اند : خبر دادن امام از رخدادهاى گذشته و آينده ؛ پاسخ دادن به برخى پرسش هاى ويژه و ... . وى در اين باب ، احاديثى را گزارش كرده است كه در كنار بازگفت نشانه هاى شناخت امام عليه السلام ، بطلان و ناروايى پندار فرقه هايى چون : كيسانيّة، زيديّة، فطحيّة و واقفيّة را نيز روشن مى سازد. گستردگى كم مانند اين باب و اشاره به فرقه هاى پيش گفته و انحراف آنان ، نشان مى دهد كه اين باب در حقيقت ، نمادى از موضعگيرى قاطعانه كلينى در برابر فرقه هاى كژانديش روزگار خود بوده است.
[١] آنان معتقد بودند كه پس از امام حسين عليه السلام برادر آن بزرگوار، محمّد حنفيّه ، امام است. ر . ك : بحار الأنوار ، ج ٣٧، ص ١ ـ ٢ .[٢] هواداران جعفر در روزگار غيبت صغرا و حتّى تا مدتى پس از آن ، فعاليّت هاى قابل توجّهى داشته اند . براى آشنايى با اين فعاليت ها ، ر . ك : مكتب در فرآيند تكامل، ص ١١٣ ـ ١١٨.