ديروز، مردى از شما جدا شد كه كسى از پيشينيان ، در علم ، از او سبقت نگرفته و پس از وى نيز كسى به پايه او نمى رسد. در اين زمينه ، احاديثى بسيار از طريق اهل بيت و ديگران، نقل شده است كه ارائه تفصيلى آنها ، بيرون از حوصله اين نوشته است. اين مدارك و شواهدِ بسيار و متقن ، و نيز حجم روايات تفسيرى از امام على عليه السلام ، سبب شده تا على رغم توهّم دكتر خالدى ـ كه علم امام على عليه السلام را نسبت به كل قرآن انكار مى كند ـ ، برخى از قرآن پژوهان فريقين، از عصر صحابه و تابعان، اعتراف كنند كه امام على عليه السلام ، صدر مفسّران و مؤيَّد در ميان آنان است و كسى هم رديف او نيست. [١] در بررسى «معيار فهم سلف»، بحث بيشترى در اين باره خواهيم داشت. از جمله احاديثى كه از رابطه ويژه تمام اهل بيت عليهم السلام با قرآن حكايت مى كند و در مصادر معتبر و متعدّد فريقين ، با اسانيد گوناگون ذكر شده، حديث ثقلين است. به اعتراف دانشمندان شيعى، اين حديث ، از بيش از سى نفر صحابى [٢] و به قول برخى از اهل سنّت، از بيش از بيست نفر صحابى، از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نقل شده و بارها بر زبان مبارك پيامبر صلى الله عليه و آله در موقعيت هاى گوناگون، تكرار [٣] و با گونه هاى مختلف، روايت شده است. [٤] يكى از اين گونه ها با طرق زياد و اسانيد صحيح در مصادر فريقين، بدين

[١] ر. ك : الجامع لأحكام القرآن، ج ١، ص ٣٥؛ ترجمة الإمام على من تاريخ دمشق، ج ٣، ص ٥١، ح ١٠٨٦؛ البرهان، محمّد زركشى، ج ٢، ص ١٥٧؛ الاتقان، ج ٢، ص ١٨٧ .[٢] ر. ك : آلاء الرحمان، ج ١، ص ٤٤ (ايشان، نام صحابه اى كه اين حديث را نقل كرده اند ، آورده است) . نيز در پانوشت المراجعات (ص ٧٢ ـ ٧٣) ، اسامى آنان آمده است .[٣] ر. ك : الصواعق المحرقة ، ص ٢٢٨ .[٤] به طور نمونه، مسلم بن حجّاج ، در كتاب صحيح خود، اين حديث را از پيامبر خدا در خطبه غديريه حجّة الوداع چنين نقل كرده است: «... وأنا تاركٌ فيكم ثقلين أوّلهما كتاب اللّه ... وأهل بيتى أذكِّركم اللّه فى أهل بيتى أذكّركم اللّه فى أهل بيتى، أذكّركم اللّه فى أهل بيتى» . ر. ك : صحيح مسلم، ج ٤، ص ١٨٧، ح ٢٤٠٨) و مسند احمد، ج ٣٢، ص ١٠، ح ١٩٢٨؛ مناقب على بن ابى طالب ، ص ٢٢٦، ح ٢٨٤ . نسائى، اين حديث را از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در همان خطبه غدير حجة الوداع چنين نقل مى كند: «إنّى قد تركت فيكم الثقلين أحدهما أكبر من الآخر: كتاب اللّه وعترتى أهل بيتى فانظروا كيف تخلفونى فيهما فإنّهما لن يتفرقا حتّى يردا علىَّ الحوض» . ر. ك : خصائص امير المؤمنين، ص ١١٢، ح ٧٨ مسند أبى يعلى الموصلى ، ج ٢، ص ٢٩٧، ح ١٠٢١؛ مناقب على بن ابى طالب، ص ٢٣٥، ح ٢٨٣؛ كتاب السنّة ، ص ٦٣٠، ح ١٥٥٥ ؛ مسند أحمد، ج ١٧، ص ٢١١، ح ١١١٣١؛ المعجم الكبير ، ج ٥ ، ص ١٦٩، ح ٤٩٨٠ ـ ٤٩٨١ و... .