و محمّد بن سيرين. تا قرن ششم، در نه مصدر، مانند: طبقات ابن سعد ، [١] فضائل القرآن ابن ضريس، [٢] المصاحف ابن ابى داوود، [٣] الفهرس ابن نديم، [٤] المصاحف ابن اشته، [٥] حلية الأولياء ، [٦] الاستيعاب ابن عبد البر، [٧] شواهد التنزيل، [٨] المناقب خوارزمى، [٩] آمده است. عبد الكريم شهرستانى ، با تفصيل، گزارش جمع آورى اين مصحف را با رد و عدم قبول صحابه در هنگام عَرضه آن در مسجد، نقل كرده است. [١٠]

بررسى و ارزيابى معيارهاى دكتر خالدى

پس از اين سير كوتاه در كتاب دكتر خالدى، نوبت به بررسى و ارزيابى معيارهاى مؤلّف، در نقد روايات كتاب مى رسد. گفتيم كه دو معيار اصلى ، نزد اوست: «متن قرآن» و «فهم سلف». در اين جا بايد نوع تلقّى مؤلّف را درباره اين دو معيار ، ارزيابى كرد.

بررسى معيار قرآن

معيار نخست نزد دكتر خالدى براى درك صحّت و سُقم مضامين روايات الكافى ، «متن قرآن» است. اين معيار ، در جاى خود ، غير قابل انكار است ؛ همان گونه كه خودِ كلينى در مقدمه كتابش براى علاج احاديث متعارض، آن را ارائه كرده و در ديگر منابع

[١] الطبقات الكبرى ، ج ٢ ، ص ٣٣٨ .[٢] ر. ك : الإتقان ، ج ١ ، ص ٥٨ .[٣] ر. ك : المصاحف ، ابن داوود ، ص ١٦ .[٤] ر. ك : الفهرست ، ابن نديم ، ص ٣١ و ٣٢ .[٥] ر. ك : الإتقان ، ج ١ ، ص ٥٨ .[٦] ر. ك : حلية الأولياء ، ج ١ ، ص ٦٧ .[٧] الاستيعاب ، ص ٩٧٤ .[٨] ر. ك : شواهد التنزيل ، ج ١ ، ص ٣٦ ـ ٣٨ .[٩] ر. ك : المناقب ، خوارزمى ، ص ٩٤ .[١٠] مفاتيح الأسرار ، ج ١ ، ص ١٢١ .