كتاب الكلينى وتأويلاته الباطنية ، اثر دكتر صلاح عبد الفتّاح الخالدى ، نقد بخشى از روايات كتاب الكافى است . اين نقد ، با ضعف هاى فراوانى رو به روست كه در سه گفتار ، بررسى مى شود . در گفتار اوّل ، با سيرى كوتاه در اين كتاب، قضاوت هاى مؤلّف را متعصّبانه و ناآگاهانه مى يابيم . وى ، بى مهابا حكم به كفر و انكار مى كند ، بدون آن كه به پيامدهاى آن (لااقل در موارد مشابه) ، درباره روايات و ديدگاه هاى اهل سنّت ، واقف باشد. مؤلّف در ارزيابى و نقد روايات شيعى ، به قواعد جَرح و تعديل اهل سنّت ، آن هم با چشم پوشى از تمام ضعف هاى آن، استناد كرده كه هيج توجيه علمى اى ندارد . اساس ديدگاه ها و معيارهاى دكتر خالدى در اين كتاب ، متأثّر از پيشوايش ابن تيميه است. گفتار دوم و سوم ، درباره معيارهاى مؤلّف در ارزيابى و نقد روايات الكافى است. دكتر خالدى ، در نقد اين روايات ، دو معيار «متن قرآن» و «فهم سَلَف» را به كار گرفته ، آن هم با تلقّى خاص خود از اين دو معيار كه در آن ، قرآن را بر اساس رسوبات نظريه «حسبنا كتاب اللّه » ، به تنهايى ، حجّت مى داند ؛ با آن كه به اختلاف هاى متعدّد مفسّران

[١] دانشيار گروه معارف دانشكده الهيات دانشگاه تهران .