نگاه به ابواب اقتصادى اين دو كتاب ، نشان دهنده نوع نگاه اقتصادى كلينى و صدوق رحمه اللهبه مسئله كسب مال و توليد ثروت در اسلام و ديدگاه آنان به مسائل ديگرى مانند : احتكار ، ربا ، قيمت گذارى كالا ، نقش دولت و امامت در مسائل اقتصادى و تأمين منابع مالى (مانند : خمس و زكات) است كه به طور مختصر ، به آنها اشاره شده است . كليدواژه ها : شيخ كلينى ، شيخ صدوق ، الكافى ، كتاب من لا يحضره الفقيه ، ابواب اقتصادى ، احاديث اقتصادى .

مقدّمه

كتاب شريف الكافى ، بدون ترديد ، مهم ترين كتاب حديثى شيعه اماميه است . تاريخ تأليف ، گستردگى ابواب آن ، تنظيم كتاب ها و اسناد آن ، و ويژگى هاى مؤلّف آن ، از جمله مختصّات آن است . الكافى ، از اصول با ارزش تنظيم شده و نخستين كتاب از كتب اربعه شيعه و شامل شانزده هزار حديث در ٣٥ كتاب و حدود دو هزار و ٢٢٤ باب است كه در مباحث اصول دين ، فروع دين و امور تاريخى ، تنظيم شده است . كتاب الكافى ، در پاسخ درخواست تأليف كتاب جامع متون علم دين براى متعلّم و طالب حق ـ كه مشتمل بر آثار صحيح از ائمّه هدى باشد ـ ، تدوين يافته است . طبق نظر مؤلّف ، مجموعه احاديث آن ، آثار صحيحه منقول از اولياى دين است كه بر اساس آن ، اعتقاد و عمل شكل مى گيرد . [١] ناگفته معلوم است كه محدّثان اسلامى ، اعتقادات و باورهاى خود را با آنچه نقل مى كنند ، هماهنگ مى سازند و نظرگاه فقهى و اصولى خود را با نقل احاديثْ منتقل مى سازند . براى دانستن ديدگاه محدّثان ، كافى است به مجموعه احاديث جمع آورى شده در

[١] ر.ك : الكافى ، ج ١ ، ص ٨ .[٢] ر.ك : همان ، ص ١١١ و ١٢٤ و ١٣٦ و ٢٧٩ و ٤٣٩ و ٤٥٨ و ٤٦١ و ٤٦٣ و ٤٦٦ و ٤٦٩ و ٤٧٢ و ٤٧٦ و ٤٨٦ و ٤٩٢ و ٤٩٧ و ٥٠٣ و ٥٣٨ .