ذكر كرده در حالى كه ثقة الاسلام كلينى، اين دو گزارش را تقطيع كرده و در ابواب مربوط به خود نقل كرده است. عنوان «النهى عن الكلام والجدال والمراء فى اللّه ـ عزّ و جلّ ـ» در آخر كتاب التوحيد صدوق نيز جايگاه خاص خويش را نيافته است. شيخ صدوق، در باب «القضاء و القدر»، رواياتى را در باره احتكار، احكام احتكار و عدم قيمت گذارى كالا توسط پيامبر صلى الله عليه و آله نقل نموده و اين موضوع را با قضا و قدر الهى ، مرتبط دانسته است. عدم همگونى اين روايات با روايات مبيّن قضاء و قدر، نمود بارزى دارد. در مجموع، شيوه چينش عناوين و انتخاب احاديث توسط ثقة الاسلام كلينى، زيباتر است.

ى . اسناد روايات «الكافى»

كلينى، در ابتداى كتاب الكافى، وعده داده است كه روايات اين كتاب، مجموعه اى صحيح از روايات اهل بيت عليهم السلام باشد. [١] بنا بر اين، گزارش هاى روايى كتاب التوحيد الكافى نيز از منظر نويسنده كتاب، صحيح و معتبر است، حتّى اگر امكان تصحيح برخى از اسناد روايات، مطابق با معيارهاى متأخّران ، امكان پذير نباشد. بررسى اسناد روايات كتاب التوحيد كلينى، نشانگر آن است كه نيمى از روايات كتاب التوحيد، از منظر سندشناسان متأخّر نيز مقبول و معتبر است. حدود ١١٠ روايت از مجموع ٢١٩ روايت موجود، سند معتبر (صحيح، حسن يا موثّق) دارد و ضعيف شمرده نمى شوند . [٢] نزديك به يكصد روايت از اين مجموعه، صحيح و بقيه، موثّق هستند.

[١] الكافى، ج ١، ص ٨ (مقدّمه كتاب).[٢] ر.ك: برنامه رايانه اى نور الدراية .