كه كلينى ، نام اين باب را براى اين حديث برگزيده باشد ؛ چه مضمون آن حديث با اين نام ، از هيچ رو هماهنگ نيست و با شيوه كلينى در گزينش نام ابواب نيز سازگار نيست ؛ زيرا چنان كه گذشت ، نام هاى ابواب الكافى با متن يك حديث يا همه احاديثى كه در آن باب گزارش شده اند ، بسيار نزديك و گاه همانند است ، در حالى كه درباره اين باب چنين نيست. از اين گذشته ، عبارت «اختلاف الحجّة على عباده» نيز به خودى خود ، ابهام فراوان دارد و مراد از آن ، چندان روشن نيست . آنچه از اين عبارت مى توان فهميد ، آن است كه حجّت خداوند بر همه بندگان ، به يك گونه تحقّق نمى يابد و خداوند بر هر كس ، به فراخور حال او ، حجّت خود را تمام مى كند ؛ ولى در تك حديث اين باب ، چنين موضوعى مطرح نگشته است. به هر روى، مضمون تنها حديث اين باب با احاديث باب پيشين (بويژه حديث دوم آن باب) هماهنگ تر است، [١] تا آن كه خود ، بابى جداگانه باشد. گزافه نيست اگر بگوييم اين حديث در اصل ، آخرين حديث باب پيشين بوده است و سپس در اثر اشتباه ناسخان ، يك باب جداگانه را بدان اختصاص داده اند.

باب حجج اللّه على خلقه

رسالت اين باب ، رساندن اين نكته است كه خداوند تا آن گاه كه خود و حجّت هاى خود را بر بندگانْ آشكار نسازد ، روا و سزا نيست كه آنها را بازخواست كند ؛ ولى پس از آن كه خود را از راه حجّت ها به مردمان شناساند ، آن گاه بر مردمان است كه سخنانش را بپذيرند و راه هدايتْ پيش گيرند.

باب الهداية أنّها من اللّه عز و جل

چنان مى نمايد كه در احاديث اين باب ، روى سخن امامان عليهم السلام با شيعيانى است كه

[١] قُلت لأبى عبداللّه عليه السلام المعرفة مِن صُنع مَنْ هى ؟ قال: مِن صنع اللّه ؛ ليس للعباد فيها صُنع (همان ، ص ٢١٧) .