فصلى در آن درباره تعداد امامان است . مسئله تعداد امامان ، همواره از نقاط اختلاف برانگيز بين شيعه بوده كه معمولاً پس از وفات هر امام ، به عرصه مجادلاتْ كشيده شده و در بسيارى موارد، عامل پيدايش فرقه هاى نوظهور شيعى نيز بوده است. اين مسئله ، در آغاز غيبت امام دوازدهم عليه السلام ، در دوره موسوم به «حيرت» كه بسيارى از شيعيان در مسئله جانشين امام عسكرى عليه السلام ، دچار ترديد شده بودند، طبق معمول به بحث گذارده مى شود و جالب آن كه ديدگاه هاى متفاوتى مانند: اعتقاد به سيزده امام و يا نامعيّن بودن تعداد امامان و استمرار آنها در حال غيبت ، مطرح مى شود . [١] در اين ميان ، كلينى با درج اين فصل و گردآورى رواياتى منقول از امامان گذشته ، در صدد تثبيت اين انديشه برمى آيد كه تعداد امامان ، امرى الهى و تعيين شده از زمان پيامبر بوده است . [٢]

٥. كتاب الايمان و الكفر

اين كتاب ، با احاديث طينت و عالم ذر ، آغاز شده كه از محورهاى منازعه متكلّمانِ بغداد ، با محدّثان قم بوده است . [٣] در ادامه ، احاديث فطرت آمده و سپس به بيان مفاهيم بنيادى نظام دينى قرآن (يعنى مفهوم ايمان و رابطه آن با اسلام و درجات هر يك) ، پرداخته شده است . بحث رابطه ايمان و اسلام و نقش گناهان كبيره در آن ، از دهه هاى پايانى سده نخست ، در فهرست مباحث كلامى آمده و از عوامل پيدايش برخى فرقه ها چون : مُرجِئه و خوارج بوده است . قسمت پايانى كتاب ـ كه بخش عمده آن است ـ ، مجموعه اى از احاديث اخلاقى را دربردارد .

[١] براى نمونه ر. ك : رجال النجاشى ، ص ٤٤٠ ؛ نيز ر. ك: مكتب در فرايند تكامل ، ص ١٤٤ .[٢] ر . ك : الكافى ، ج ١ ، ص ٥٢٥ ـ ٥٣٤ .[٣] ر . ك : تصحيح الاعتقاد ، ص ١٣٥ ـ ١٣٦ ؛ المسائل السروية ، ص ٧٢ ـ ٧٣ .