اختلاف فراوانى در ميان شيعيان بر جاى نگذاشته است. در بين اين بخش از كتاب ، به مستندات روايى امامت هر امام ، پرداخته شده و نيز ابواب مربوط به غيبت امام دوازدهم آمده است. همچنين ، روايات مربوط به خمس (بدون درج بابى به آنها) ، در بخش فقهى كتاب (به طور مختصر و در مقام بيان يكى از ويژگى هاى امامان) ، آمده است. اين مسئله (با توجّه به ديدگاه هاى مشهور شيعه در آن دوره ، مبنى بر اباحه خمس در عصر غيبت) ، زمينه ساز پيدايش برخى نظريّات انتقادى در حوزه فقه سياسى شيعه و به طور خاص ، درباره مسئله ولايت فقيه شده است . [١] برخى مستندات شيعىِ تحريف قرآن نيز در اين كتاب بيان شده است [٢] كه دانشمندان شيعى متأخّر ، در توجيه آن ، يا اعتبار آنها را مورد ترديد قرار داده اند و يا ظواهر آنها را تأويل و بى ارتباط به مسئله تحريف شمرده اند . [٣] اينْ در حالى است كه اعتقاد به تحريف ، در بين شيعه ، همانند برخى مذاهب ديگر ، سابقه داشته و افزون بر محدّثانى چون عيّاشى و على بن ابراهيم قمى، از متكلّمانى چون نوبختيان نيز اعتقاد به وقوع نوعى تحريف در قرآن ، گزارش شده است . [٤] به هر روى ، احتمال اعتقاد كلينى به مسئله تحريفْ منتفى نيست ؛ گرچه اين مسئله ، به بررسى بيشتر و مستقلى نياز دارد . در ضمن كتاب الحجّة ، بخشى جداگانه با عنوان «ابواب التاريخ» ، به تاريخ زندگى تك تك چهارده معصوم عليهم السلام ، اختصاص يافته است. مهم ترين ويژگى اين بخش، درج

[١] در اين باره ، ر. ك : تطوّر الفكر السياسى الشيعى من نظرية الشورى إلى ولاية الفقيه ، فصل : «الموقف من الخمس» .[٢] روايات ديگر تحريف در بخش نوادر كتاب القرآن آمده است .[٣] براى نمونه ، كتاب صيانة القرآن من التحريف ، اثر محمّدهادى معرفت را ببينيد .[٤] درباره عياشى و قمى ، به كتاب تفسيرشان مراجعه كنيد و درباره نوبختيان ر . ك: انديشه هاى كلامى شيخ مفيد ، ص ١٢٥ ـ ١٣٤ .