رخت بر مى بندد، و اين چنين، مرام ، شكل مى گيرد . ٢. آنچه به عنوان مرام نامه شيعه در اين نوشته مطرح مى شود، بيشتر ناظر به قضاياى خارجى است، نه قضاياى حقيقى. يعنى آنچه در واقع رخ داده و اتّفاق افتاده و يا اكنون در جريان است، و نه آنچه حقيقتاً بايد اتّفاق مى افتاد و يا بايد كه بيفتد و يا در عالم واقع و نفس الأمر است. بنا براين، شامل هر باورى مى شود كه به نام شيعه و يا طرفدار مكتب اهل بيت عليهم السلام پديد آمده است . توضيح اين كه برخى آيين ها و آموزه هايى كه در ميان مردم رواج پيدا مى كنند، گاهى دستخوش تغيير مى شوند و به تدريج و در طول زمان ، تفسيرها و تأويل هاى گوناگون مى يابند و يا حداقل در عمل ، چنان مى شود كه از ريشه و اصلش فاصله مى گيرد و در نتيجه ، يا چند پاره مى شود و يا از حقيقت تهى مى گردد و يا از هدف اصلى اش فاصله پيدا مى كند. همين واقعيت ، در باره آموزه هاى اهل بيت عليهم السلام نيز وجود دارد. تعاليم خاندان نبوى ، در ميان بخشى از معتقدان به راه و سيره آن بزرگواران، شايد قرائت و خوانش ديگرى پيدا كرده و يا در عمل ، چيزى شده كه با حقيقتش فاصله گرفته باشد. غرض اين كه آنچه با عنوان شيعيان معتقد به مكتب اهل بيت عليهم السلام و پايبند به آن پديد آمده اند، همه در زير نام و پرچم « امامى ها » جا دارند و در اين نوشته، همه آنها مدّ نظرند. به عبارتى، به آنچه اكنون و در گذشته، شيعه به آن معتقد بوده و بر اساس آن ، مشى كرده و شاخص شيعه شناسى در مقام انديشه و عمل شده، و اين گروه اسلامى را از ديگران متفاوت كرده « مرام نامه شيعه » ، گفته مى شود. شايد در اين ميان ، اقليتى هم باشند كه در چارچوب غالب افكار شيعى نگنجند، امّا به هر حال ، آنان هم جزيى از شيعه و تاريخ آن به شمار مى آيند . ٣. در اين نوشته، نقل پاره اى از احاديث ، صرفاً به عنوان سند تاريخى است و توجّه به چنين احاديثى، به منظور جنبه تاريخى و نه محتواى آنهاست. بنا بر اين، اگر