فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٣ - تعريف واژههاى سياسى

حالتهاى مختلفى كه در برخورد با يكديگر دارند طبقه‌بندى نمود.

در اين روش بررسى، عمدتاً سه نوع انديشه سياسى قابل مطالعه مى‌باشد.

نخست: انديشه‌هاى مستقل و ناب كه خواستگاه ويژه و مبانى فكرى خاص خود را دارد.

دوم: انديشه‌هاى سياسى التقاطى كه مجموعه‌اى از مؤلفه‌هاى اخذ شده از انديشه‌هاى مختلف مى‌باشند.

سوم: انديشه‌هاى استحاله شده كه تحت تأثير انديشه‌هاى قويتر رنگ باخته‌اند.

٦. انديشه‌هاى سياسى از نقطه نظر تقليدى و نوگرايانه بودن قابل تقسيم به انديشه‌هاى سياسى سنتى و انديشه‌هاى سياسى مدرن و انديشه‌هاى سياسى بازسازى شده هستند.

٧. انديشه‌هاى سياسى را مى‌توان از اين نقطه نظر مورد مطالعه قرار داد كه تا چه اندازه متمركز و كلان و يا جزءنگر و اقمارى مى‌باشند.

در اين روش مطالعه انديشه‌هايى چون امامت از ديدگاه شيعه به صورت يك انديشه سياسى كلان با مركزيت كامل كه همه ابعاد اجتماعى، سياسى، اقتصادى، فرهنگى جامعه را در برمى‌گيرد ظاهر مى‌شود و نظريه‌هاى مبتنى بر حسبه به صورت يك انديشه سياسى كه جزئى از مجموعه اقمارى جامعه مانند امور خارج از حسبه كه در حوزه اختيارات ملى و مردم قرار مى‌گيرد و نظام سياسى جزئى از نظام اجتماعى متشكل از نظام اقتصادى، فرهنگى و سياسى خارج از قلمرو حسبه و داخل در جامعه مدنى سامان مى‌يابد و بدين ترتيب جامعه مدنى داراى مركز اقمارى متعدد و از آن جمله نظام سياسى مبتنى بر حسبه خواهد بود و رابطه اجزا و اقمار اين جامعه مدنى توسط خود مردم يعنى منهاى دين سامان خواهد يافت.

٨. بسيارى از انديشه‌هاى سياسى داراى انگيزه‌ها و گرايشهاى خاصى هستند كه در بررسى آنها، شأن و منزلتى خاص دارند و به همين لحاظ مى‌توان انديشه‌هاى سياسى را به چند دسته زير طبقه بندى نمود:

الف - انديشه‌هاى سياسى با گرايشها و انگيزه‌هاى عقلانى و فلسفى.

ب - انديشه‌هاى سياسى برخاسته از ايدئولوژى دينى.