فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٢٥ - ز - كليساى آشوريان
٣. مطبوعات:
ارامنه ايران از قديم الايام داراى مجله، رونامه، نشريه هفتگى، روزانه، ماهانه و فصلنامه در كشور بودهاند كه قدمت مجله «اليك» هماينك به ٦٧ سال مىرسد كه نه تنها در ايران بلكه در ٤٠ كشور جهان خواننده دارد. تاكنون تعداد ١٠٢ نشريه توسط اين جامعه در كشور به ثبت رسيده كه توسط مجامع مختلف ارمنى انتشار مىيابد.
٤. ديگر امكانات:
٥٠ انجمن فرهنگى، ورزشى، خيريه در كشور به طور مثال باشگاه آرارات در تهران از جمله بزرگترين مراكز ورزشى كشور ماست كه در اختيار انحصارى جامعه ارامنه كشور است و، ٥٠ مدرسه خاص كه در استفاده انحصارى جامعه ارامنه است و مسلمانان حق شركت در آنها را ندارند، ولى بالعكس امكان ثبت نام دانشآموزان اقليت در مدارس مسلمان وجود دارد.
جامعه ارامنه داراى تعداد زيادى خانه سالمندان، قبرستانهاى خاص، چاپخانه و چندين آثار فرهنگى و ملى است. از جمله مىتوان به كليساى قره كليسا، كليساى وانك و موزههاى آنان اشاره كرد. كليساى وانك كه در سال (١٦٠٦) تأسيس شده است، معمارى سنتى ايرانى دارد و از زمان تأسيس تاكنون ٣٢ خليفه ارمنى يكى پس از ديگرى و بدون وقفه به خود ديده است.
ز - كليساى آشوريان
آشور يا آسور به بخشى از نژاد سامى اطلاق مىشد كه چند هزار سال پيش از ميلاد مسيح از جنوب شبه جزيره عربستان به سرزمين عراق و بينالنهرين آمد. آشورىها پس از پذيرش مسيحيت، يك فرقه مذهبى كه صرفاً جنبه ملى داشت براى خود ايجاد نمودند و آن را مستقل اعلام نمودند. كليساى شرق آشور يا كليساى پارس، كليسايى بود كه از لحاظ اعتقادى به جامعه ارتدكسى وابسته بود. اين كليسا پيرو مذهب نسطوريوس، اسقف قسطنطنيه (٤٢٨-٤٣١ م) است. پيروان مذهب نسطوريوس اعتقاد دارند كه حضرت مسيح دو طبيعت انسانى و الهى يا لاهوتى و ناسوتى دارد. زيرا مسيح دو يا سه ماهه را نمىتوان خدا خواند. اين جامعه هم اينك على رغم تاريخ ارتدكسى خود داراى فرقه كاتوليك و پروتستان نيز هستند و جمعيتى قريب به يك ميليون و دويست هزار نفر دارند در عراق، ايران، ايالات متحده پراكنده هستند. امكاناتى كه اين جامعه هماينك در