فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٥٦ - مبحث پنجم چارهجوييهاى معتقدان به جمع دموكراسى و اسلام
پيش ديكته شود خود چنانكه در جريان انقلاب ديديم انتخاب مطلوب را دارند. اما در مورد حفظ نظام اسلامى پس از تشكيل و استقرار آن چگونه مىتوان امكان انتخاب منافقان، مرتدان و دشمنان دين و جامعه دينى توسط مردم را مشروعيت داد؟ اگر درصد احتمالى فريب و انحراف به ميزان قابل توجهى باشد چگونه در نظام اسلامى اجازه توسل به موفقيت در فريب دادن جامعه اسلامى به ناصالحان داده مىشود آيا اين اجازه به منزله تفويض نظام به دست دشمنان مردم نيست.
چنانكه امام على (ع) با وجود عدم وابستگى به قدرت و زمامدارى و عليرغم عدم حمايت مردم از روش حكومتى وى صرفاً به خاطر اينكه اگر حكومت را واگذارد به دست دشمنان دين و مردم مىافتد سخت از آنچه كه در دست دارد دفاع مىكند و شمشير را با شمشير پاسخ مىدهد.
بحث در جامعه دينى است كه به نظام اسلامى و زمامدارى صالحان به نحو مشروع رسيده و اينكه در تداوم، چه شيوههايى را بايد درپيش گرفت بويژه اگر شياطين وسوسهگر از داخل و خارج نظام مشروع و دموكراتيك مفروض را زير سؤال برده و هر روز براى كريه نشان دادن چهره آن نقشهها، طرفندها و توطئههايى را به اجرا درمىآورند و درصدد فروپاشى آن هستند و از نغمه دموكراسى و آزادى چيزى جز متلاشى كردن نظام استقرار يافته مشروع و دموكراتيك نمىطلبند.
در چنين شرايطى سياست درهاى باز و روشهاى به ظاهر دموكراتيك در حقيقت ما را از وضع دموكراتيك موجود به خفقان مطلوب دشمن خواهد كشاند كه هرگز در آن اثرى از دموكراسى بجاى نخواهد ماند.
٥. نياز ذاتى دين به تدبّر عقلانى و حاجتمندى دموكراسى به اخلاق دينى، آن دو را به هم مشتاق و وابسته كرده است. عقلانيت دينى راه را به روى دموكراسى مىگشايد و اخلاق مورد نياز دموكراسى، راه ديندارى مىآموزد و چه رابطهاى نيرومندتر از اثرپذيرى و اثرگذارى توأم با حاجت متقابل؟ بدينوسيله اخلاق دينى همواره پشتوانه دموكراسى و دموكراسى زمينهساز عرصههاى ديندارى محسوب مىشوند.
دموكراسى ممكن است دينباورى مقلدانه را در جامعه دينى بر باد دهد اما نهال ديندارى ثابت و متكى بر عقلانيت را رشد مىدهد و ايمانها را شكوفا مىسازد و نهال